< <
8 / total: 10

IV. Hissə: Müsəlmanlar Çətinlikləri Səbir və Fədakarliqla Məğlub Edərlər (1/2)

Əvvəlcə xatırlatmaq lazımdır ki, çətinlik zamanları, Allahın iman edənlər üçün yaratdığı çox qiymətli anlardır. İnsanlar ümumiyyətlə nadir olaraq bu cür vəziyyətlərlə qarşılaşarlar. Və bunlar bir insanın, Allaha olan sədaqətinin, sevgisinin və təslimiyyətinin gücünü göstərə biləcəyi, eyni zamanda da axirət həyatı üçün çox çox savab qazana biləcəyi zamanlardır. İman edən bir kimsə bəlkə çətinliklə qarşılaşmaq üçün xüsusi bir səy göstərməz, amma qarşılaşdığı zaman da bunları Allahın özü üçün yaratmış olduğu çox böyük nemət və fürsətlər hesab edər.

Tarix boyunca göndərilmiş olan peyğəmbərlər yurdlarından çıxarılma, təzyiq altına alınma, hədələnmə və hətta öldürülməyə qədər çatan çətinliklər yaşamış, amma bütün bunları imani bir şövq və coşğuyla qarşılamışlar. Hz. Yusuf böhtana düşərək illər ili zindanda qalmış, Hz. İbrahim qövmünün irəli gələnləri tərəfindən alova atılaraq öldürülməyə çalışılmış, Hz. Musa Fironun hədələmə və təzyiqləriylə qarşılaşmış, Hz. Lut yaşadığı cəmiyyətdən çıxarılmağa çalışılmışdır. Ancaq bu mübarək insanların hər biri də bu hadisələr qarşısında Rəbbimizə qarşı böyük bir sədaqət, təslimiyyət və güvən ilə hərəkət etmişlər.

Bədiüzzaman Səid Nursi kimi İslam böyükləri də həyatları boyunca bir çox çətinliklə qarşılaşmış, ancaq bütün bunları çox qiymətli anlar olaraq qiymətləndirmişlər. İrəliləyən hissələrdə göstərdiyi üstün əxlaqa daha ətraflı olaraq toxunacağımız Bədiüzzaman Səid Nursi, ömürünün əhəmiyyətli bir hissəsini həbslərdə, sürgündə, əziyyət və təzyiq altında keçirmişdir. İrəliləyən yaşına, xəstəliklərinə, yoxluq və çətinlik içərisində olmasına baxmayaraq daim Allaha təslimiyyətli, təvəkküllü olmuşdur. Bu çətinlikləri bir gözəllik və nemət olaraq xarakterizə etmiş, ən çətin anlarında belə İslam dininin, Müsəlmanların mənfəətlərini düşünmüş, fədakarlıqda çox güclü bir dayanıqlılıq göstərmiş, bu üstün əxlaqıyla tələbələrinə də nümunə olmuşdur. Ustadın və tələbələrinin səmimi səyləri, Allahın icazəsiylə Quran əxlaqının çox geniş kütlələrə elanla bilməsini təmin edən əhəmiyyətli bir təbliğ vəsiləsi olmuşdur.

İndiki vaxtda da bütün Müsəlmanlar, Quran əxlaqının yaşanmasında və insanlara izah edilməsində eyni şövq və dayanıqlılıqla hərəkət etməlidirlər. Qarşılarına çıxan çətinliklərdən heç bir şəkildə yorqunluğa və ümidsizliyə qapılmadan, Quranda bildirilən birlik və fədakarlıq ruhuyla bu qiymətli anların savabını qazanmağa talib olmalıdırlar. Dünya həyatının məşğuliyyətləri, fərdi mənfəətləri heç bir zaman üçün bu əxlaqın yaşanmasına bir mane olmamalıdır. Unudulmamalıdır ki, belə bir vəziyyətdə insanın bütün etdikləri axirət həyatında mütləq qarşısına çıxacaq. Yaxşılıqlarından da pisliklərindən də hesaba çəkiləcək.

Allah Quranda nəticənin mütləq inananların lehinə olacağını, Quran əxlaqını bütün insanlar arasında hakim edəcəyini bildirmişdir. Allah mütləq olaraq qalib gələndir, bütün əskikliklərdən münəzzəhdir, heç bir şeyə ehtiyacı olmayandır. İnsan isə ehtiyac içində olandır, Allahın razılığını, məmnuniyyətini qazanmağa möhtacdır. Allah diləsə yalnız "Ol" deməsiylə dilədiyini edəndir. Bu səbəblə insanların göstərəcəkləri səy yalnız öz qurtuluşları üçün olacaq. Ayrıca insanın bu həqiqəti də unutmaması lazımdır; özü fədakarlıqdan qaçınacaq olsa, xalis Müsəlmanlar onsuz da bütün məsuliyyəti boynuna götürəcək və lazım olan hər mövzuda ən səmimi səyi xərcləyəcəklər.

Allahın təqdir etdiyi nəticə reallaşacaq. Buna vəsilə olanlar Allahın icazəsiylə Allah Qatında, göstərdikləri bu səyin savabını və axirətdəki qarşılığını alacaqlar. İtkin içərisində olan yalnız fədakarlıqdan qaçınan adamın özü olacaq. Allahın özü üçün yaratmış olduğu fürsətləri və savab imkanlarını qaçırmış və önünə çıxan çox qiymətli vaxtları lazımı kimi qiymətləndirə bilməmiş olacaq.

Unudulmamalıdır ki Allah bu üstün əxlaqı yaşamağı tələb edən səmimi ixlas sahiblərinə köməyini çatdıracaq və onları üstün edəcək. Quranda Allahın səmimi qullarına olan bu vədi belə bildirilməkdədir:

Hər kəs Allahı, Onun Peyğəmbərlərini və iman gətirənləri özünə dost tutarsa, (hər iki dünyada işləri yaxşı gedər). Şübhəsiz ki, qələbə çalanlar məhz Allahın firqəsidir (Allahı özünə hami və dost seçən şəxslərdir). (Maidə Surəsi, 56)

Allah (lövhi-məhfuzda): "And olsun ki, Mən və peyğəmbərlərim qalib gələcəyik!" – deyə yazmışdır. Həqiqətən, Allah yenilməz qüvvət sahibi, qüdrət sahibidir! (Mübarizə Surəsi, 21)

Allah bunu sizin üçün məhz müjdə olaraq və qəlbləriniz rahatlansın deyə etdi. Kömək ancaq yenilməz qüdrət, hikmət sahibi olan Allahdandır ki, O (bununla) kafirlərin bir hissəsini məhv etsin (döyüş meydanında kəsib-doğrasın) və ya onları məğlubiyyətə uğratsın. Belə ki, onlar naümid geri dönsünlər. (Al-İmran Surəsi, 126-127)

İrəliləyən sətirlərdə bütün Müsəlmanlar üçün çox qiymətli bir nümunə olan Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in və səhabələrin həyatlarına və Bədiüzzaman Səid Nursinin fədakarlıqlarla keçən həyatına toxunaraq, birlik və fədakarlıq anlayışıyla hərəkət edildiyində çətinliklərlə necə mübarizə edildiyinə və necə böyük müvəffəqiyyətlər əldə edilə bildiyinə diqqət çəkəcəyik.

Peyğəmbərimiz Hz. Muhammmed (s.ə.s.)ın Fədakar Əxlaqı

Allah rizası üçün birlik içində hərəkət etmək, möminlərin çətinliklər qarşısında müvəffəqiyyət əldə etməsində əhəmiyyətli bir imani sirrdir. Müsəlmanların tarix boyunca yaşadıqları hadisələrə baxdığımızda da çətinliklərin həmişə bu şəkildə aşılabildiyini görərik. Başda Allahın bütün insanlara nümunə etdiyi Peyğəmbərimiz Hz. Məhəmməd (s.ə.s.) və səhabələr olmaq üzrə, Müsəlmanlar bu əxlaqı ən gözəl şəkildə yaşamış, göstərdikləri üstün səbir və fədakarlıq nümunələriylə İslamiyyətin və Quran əxlaqının bütün dünyaya yayılmasına vəsilə olmuşlar.

Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.), göndərildiyi müşrik cəmiyyəti, o günə qədər yaşadıqları azğın inanclarını tərk etməyə və yalnız bir olan Allaha qulluq etməyə çağırmışdır. Rəsulu Əkrəm Əfəndimiz, bu təbliği əsnasında çox böyük çətinliklərlə qarşılaşmışdır. İslam əxlaqının cəmiyyətdə yayılmasının öz mənfəətlərini zədələyəcəyini düşünən müşriklər, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a və inananlara qarşı birlik olmuş, əllərindəki bütün imkanları istifadə edərək böyük bir mübarizə icra etmişlər. Atalarının şirk dinini dəyişdirməyi qəbul etməmiş, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a tələlər qurmağa cürət etmişlər. Rəsulullahdan nəfslərinə uyğun ayə gətirməsini istəmiş, ONU öldürməyə, yaşadığı yerdən çıxartmağa ya da həbsə salmağa cəhd etmişlər. Allahın Rəsulunun təbliğinin insanlar üzərindəki təsirini önləyə bilmək üçün, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a dəlilik, cadugərlik, ağıl qeyri-kafiliyi, doğru sözlü olmamaq, şairlik kimi əsassız böhtanlarda olmuşlar. Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) inkarçıların şifahi və hərəkəti olaraq etdikləri bütün bu böhtan və hücumlara qarşı çox üstün bir səbir və təvəkkül göstərmiş, onlara həmişə Quran əxlaqıyla cavab vermişdir. Allahın endirdiyini heç bir dəyişikliyə salmadan, heç kimin mənfəətini hesab etmədən, yalnız Allahdan qorxub çəkinərək hərəkət etmişdir. Edilən bütün hədələmələrə, təzyiqlərə və edilən çətinliklərə baxmayaraq, dini təbliğ etməyə davam etmişdir. İnkarçılara qarşı verdiyi bu mübarizənin yanında, bərabərindəki Müsəlmanların hər cür məsuliyyətini də birinci dərəcədən özü boynuna götürmüşdür. Onları bir tərəfdən təhlükələrdən qoruyarkən, bir tərəfdən də din əxlaqını təbliğ edərək ətrafındakı bütün insanları öyrətmişdir.

Şübhəsiz Rəsulullahın bu üstün əxlaqı, bütün Müsəlmanlar üçün çox əhəmiyyətli bir nümunədir. Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in, ən çətin şərtlərdə ikən belə əvvəlcə dinin mənfəətlərini, Müsəlmanların rahatını, təhlükəsizliyini və dincliyini ön planda tutması, ONun sahib olduğu üstün fədakarlıq anlayışını göstərməkdədir. Döyüşlərin ən qızışdığı, Allahın Müsəlmanları aclıq, yoxluq, xəstəlik kimi çətinliklərlə sınadığı bir mühitdə Peyğəmbərimiz (s.ə.s.), Müsəlmanlara qarşı çox böyük düşkünlük göstərmiş, onları mərhəmət və şəfqətlə qoruyub gözləmişdir.

Səhabələr də Hz. Məhəmməd (s.ə.s.)in bu üstün fədakarlıq anlayışını özlərinə nümunə götürüb, maddi mənəvi hər mövzuda üstün bir əxlaq sərgiləmişlər. Bu fədakarlıq ruhuna dayanan birlikləri nəticəsində böyük bir qüvvət əldə etmiş, Allahın rəhmətiylə inkar edənlərə və müşriklərə qarşı böyük zəfərlər qazanmışlar. Peyğəmbərimiz (səv) dövründə çox kiçik bir birlik olan Müsəlmanların sayı gedərək böyük bir yüksəlişlə artmış, İslamiyyət bütün Ərəb Yarımadasına yayılmışdır.

Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.) hər şeydən əvvəl nəfsindən yana böyük fədakarlıqlarda olmuş, iman edənlərin dünya və axirət mənfəətləri üçün öz nəfsindən infaq etmişdir. Şübhəsiz İslam əxlaqını yeni öyrənməkdə olan kəslərin təhsili, çox vaxt böyük fədakarlıqlar tələb etmişdir. Quranın müxtəlif ayələrində gərək Bədəvi olaraq adlandırılan köçəri kəslərin gərəksə də ürəkləri imana hələ yeni istilənməkdə olan kəslərin cahilcə rəftarlarından bəhs edilməkdədir. Quranda iştirak edən bu ayələrdən bəziləri belədir:

(Qənimət əldə etmək iştahası ilə islama daxil olan) bədəvi ərəblər: "Biz iman gətirdik!" – dedilər. (Ya Peyğəmbər! Onlara) de: "Siz (qəlbən) iman gətirmədiniz! Ancaq: "Biz islamı (müəyyən şəxsi məqsəd, mənfəət naminə) qəbul etdik!" – deyin. Hələ iman sizin qəlblərinizə daxil olmamışdır (çünki iman əməllə etiqadın vəhdəti, islamı qəbul etmək isə yalnız zahiri əməl deməkdir). Əgər Allaha və Peyğəmbərinə itaət etsəniz, O sizin əməllərinizdən heç bir şey əskiltməz (mükafatınızı layiqincə verər). Həqiqətən, Allah bağışlayandır, rəhm edəndir! (Hucurat Surəsi, 14)

Bədəvilər küfr və nifaq baxımından daha pis (qəliz) və Allahın öz Peyğəmbərinə nazil etdiyi hökmləri (cahillikləri üzündən) bilməməyə (başa düşməməyə) daha layiqdirlər. Allah (hər şeyi) biləndir, hikmət sahibidir! (Tövbə Surəsi, 97)

Ətrafınızdakı bədəvilər və Mədinə əhalisi içərisində ikiüzlülüyü özlərinə adət etmiş (bu işdə mahir) münafiqlər vardır. Sən onları tanımazsan, Biz isə onları tanıyırıq. Onlara iki dəfə (dünyada və qəbir evində) əzab verəcəyik. Sonra (axirətdə) isə ən böyük əzaba uğrayacaqlar. (Tövbə Surəsi, 101)

Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.) ətrafındakı insanların cahilcə rəftarlarına daim ən gözəl şəkildə, Quran əxlaqıyla cavab vermişdir. Quranda Rəsulullahın bu üstün əxlaqı belə bildirilməkdədir:

Şübhəsiz ki, sən böyük bir əxlaq üzərindəsən! (Qələm Surəsi, 4)

Həqiqətən, Allahın Rəsulu Allaha, qiyamət gününə ümid bəsləyənlər (Allahdan, qiyamət günündən qorxanlar) və Allahı çox zikr edənlər üçün gözəl örnəkdir! (Əhzab Surəsi, 21)

Bir insanın ətrafındakı kəslərin bəzən cahillikdən, bəzən isə pis niyyət, pis əxlaq ya da zalımlıqları səbəbiylə sərgilədikləri xarab rəftarlara qarşı səbir göstərə bilməsi, bütün bunlara ən gözəl əxlaq ilə qarşılıq verə bilməsi böyük bir fədakarlıq nümunəsidir. Xüsusilə də adamın haqlı olduğu, haqqının yeyildiyi, haqsızlığa düşdüyü vəziyyətlərdə bu haqqından imtina edə bilməsi böyük bir üstünlükdür. Bəzən cahillik içərisində olan kəslər, bu üstün əxlaqı təqdir etməyəbilər ya da fərqinə belə dalmayabilərlər. Ancaq bu əxlaqı yalnız Allahın razılığını qazana bilmək üçün yaşayan dərin iman sahibləri, bağışlamanın, səbir göstərmənin, ən çətin gəldiyi vəziyyətlərdə belə nəfslərindən infaq edərlər. Rəsulu Əkrəm Əfəndimiz də ətrafındakı insanların pis niyyətli rəftarlarına qarşı, Allah rizası üçün öz nəfsindən yana fədakarlıq göstərmiş, daim onları doğru olana təşviq edib islah etmə yolunu seçmişdir. Allah, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in möminlərə qarşı olan bu düşkünlüyünü, fədakarlığını və gözəl əxlaqını ayələrdə belə bildirməkdədir:

(Ya Rəsulum!) Allahın mərhəməti səbəbinə sən onlarla (döyüşdən qaçıb sonra yanına qayıdanlarla) yumşaq rəftar etdin. Əgər qaba, sərt ürəkli olsaydın, əlbəttə, onlar sənin ətrafından dağılıb gedərdilər. Artıq sən onları əfv et, onlar üçün (Allahdan) bağışlanmaq dilə, işdə onlarla məsləhətləş, qəti qərara gəldikdə isə Allaha təvəkkül et! Həqiqətən Allah (Ona) təvəkkül edənləri sevər! (Al-İmran Surəsi, 159)

(Ey ümmətim!) Sizə özünüzdən bir peyğəmbər gəldi ki, sizin əziyyətə (məşəqqətə) düşməyiniz ona ağır gəlir, o sizdən (sizin iman gətirməyinizdən) ötrü təşnədir, möminlərlə şəfqətli, mərhəmətlidir! (Tövbə Surəsi, 128)

Sonra əhdlərini pozduqları üçün onları lənətlədik və ürəklərini sərtləşdirdik. Onlar sözlərin (Tövratda peyğəmbərin vəsfinə dair kəlmələrin və bəzi başqa ayələrin) yerlərini dəyişib təhrif edir və xəbərdar edildikləri şeylərin bir hissəsini (Muhəmməd peyğəmbərə iman gətirməyi) unudurlar. Onların az bir qismi müstəsna olmaqla, sən onlardan həmişə xəyanət görəcəksən. Bununla belə, onları bağışla, günahlarından keç. Şübhəsiz ki, Allah yaxşılıq edənləri sevər! (Maidə Surəsi, 13)

Hz. Aişədən rəvayət edilən bir hədisdə Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in bu gözəl əxlaqı "…Rəsulullah başqalarını nəfsinə seçim edərdi." 42 sözləriylə ifadə edilmişdir. Hz. Hüseyndən rəvayət edilən bir hədisdə isə aləmlərə rəhmət olaraq göndərilən Rəsulullah Əfəndimiz (s.ə.s.)in fədakar əxlaqı belə izah edilməkdədir.

Atama Rəsullullah'ın oturuşunu soruşdum, belə buyurdu: "Allah Elçisi ancaq zikr üzərinə oturardı. Müəyyən yerləri özünə seçmədiyi kimi, belə etməkdən insanları da çəkindirərdi. Bir məclisə gəldiyində, harada məclis bitmişsə (boş yer var isə) o nöqtədə oturar və səhabələrə də belə etmələrini əmr edərdi. Özüylə oturan hər kəsə payını verərdi. Onunla oturan heç kim, Rəsulullah'ın yanında özündən daha üstün olduğu qənaətinə gəlməzdi. Kim Rəsulullah ilə otursa və ya bir ehtiyacını Hz. Peyğəmbərdən almaq üçün onun yanına gedərsə, Hz. Peyğəmbər (s.ə.s) ona karşı səbr edər, o Peyğəmbəri bıraxıb gedici olardı. Kim Hz. Peyğəmbər (s.ə.s.)dan bir ehtiyacını istəsə ya o ehtiyacı yerinə yetirər və ya xoş söz söyləyərək onu geri göndərərdi. Onun gülər üzlüyü, gözəl əxlaqı, o insanları zəngin etmişdir. 43

Bir başqa hədisdə Rəbbimizin yüksək əxlaq bağışlamış olduğu Hz. Məhəmməd (s.ə.s.)in bu üstün rəftarı belə izah edilməkdədir:

Yezid ət-Teymi belə anladır: Huzeyfənin yanındaydım. Bir adam Huzeyfəyə, "Əgər mən Peyğəmbər zamanına yetişsəydim onunla birlikdə savaşır və böyük bir mətanət göstərərdim" dedi. Huzeyfə ona "Sənmi elə edəcəkdin? Allaha and içirəm ki, Əhzab günü Hz. Peyğəmbərlə bərabərdim. Şiddətli külək və qorxunc bir soyuq vardı. Hz. Peyğəmbər "Bir adam yoxdurmu ki, müşriklərdən bir xəbər gətirsin də qiyamət günü mənimlə birlikdə olsun." Sonra Hz. Peyğəmbər xəbər gətirməm üçün məni göndərdi. Gedib Qureyşin vəziyyətini öyrəndikdən sonra Rəsulullaha gəldim. Düşmənin yanından döndükdən sonra yenə köhnəsi kimi titrəyirdim. Rəsulullaha xəbəri verdim. Rəsulullah əbasını mənə geydirdi. Əba üstündəydi və onunla namaz qılırdı. Və səhərə qədər Hz. Peyğəmbərin əbası altında yatdım. 44

Göstərdiyi bu bənzərsiz əxlaqın yanında Rəsulu Əkrəm Əfəndimiz, Quranın "De: "Mənim namazım da, ibadətim də, həyatım və ölümüm də aləmlərin Rəbbi Allah üçündür! (Ənam Surəsi, 162) ayəsində bildirildiyi şəkildə, bütün həyatını, malını, canını Allaha həsr etmişdi. İslam əxlaqının bütün insanlar arasında yayılması, dinclik, barış və sevgi əxlaqının hakim olması üçün maddi və mənəvi bütün imkanlarını ortaya qoymuşdu. Bu uğurda hər cür çətinliyə böyük bir şövq və təslimiyyətlə talib olmuşdu.

İslami qaynaqlara görə, Rəsulu Əkrəm Əfəndimiz (s.ə.s.) üç ilə qədər təbliğ fəaliyyətlərini gizlidən gizliyə davam etdirmiş, təbliğində son dərəcə ehtiyatlı davranmışdır. Bu dövrdə bir çox adam Müsəlmanlığı qəbul etmiş və İslamiyyət gedərək güc qazanmışdır. Üç ilin sonunda isə Allahın əmri üzərinə Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.) peyğəmbərliyini və İslamiyyəti, Qureyşli qəbilələrin hər birinə ayrı-ayrı açıqca elan etmişdir. Qureyşli müşriklər əziyyət və düşmənliyə cürət edərək Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in dəvətinə qarşı çıxmışlar. Ona qarşı amansız bir mübarizəyə girmiş, əllərindəki bütün imkanları istifadə edərək bu mübarək insanı təsirsiz hala gətirməyə çalışmışlar. Bunun üçün isə mümkün olan hər cür əziyyət və hətta sui-qəsd üsullarına müraciət etmişlər. Başda Əbu Ləhəb və arvadı Ümmü Cəmil, Əbu Cəhil olmaq üzrə, Qureyş qəbilələrinin qabaqda gələnləri Rəsulullahı dayandıra bilmək üçün böyük mübarizələr vermişlər.

Ancaq İslamiyyətin yayılmasını önləyə bilmək üçün başlatdıqları bütün cəhdlər nəticəsiz qalmışdır. Bu vəziyyət Məkkəli müşrikləri və qövmün qabaqda gələnlərini olduqca narahat etmişdir. Əleyhdəki bütün səylərinə baxmayaraq Müsəlmanların sayı gün keçdikcə artmış və İslamiyyət, Məkkə xaricindəki qəbilələr tərəfindən də qəbul görməyə başlamışdır. Hz. Ömər, Hz. Həmzə kimi qabaqda gələn kəslərin də Müsəlmanların arasına qatılması və bu yolla İslamın gedərək güclənməsi bu kəsləri olduqca narahat etmişdir. Etdikləri işgəncələrlə, şiddət nümayişləriylə kimsəni dinindən çevirə bilmədiklərini, İslamiyyətin yayılmasına maneə törədə bilmədiklərini görmüşlər. Bu vəziyyətdə yeni bir üsul axtarışına getmiş və Müsəlmanları təzyiq və baykot üsullarıyla dayandırmağa çalışmışlar. İttifaqla etdikləri baykot qərarlarına görə Müsəlmanlarla və onları qoruyan qəbilələrlə ticari heç bir münasibətdə olmamağa qərar vermişlər. Bu qərara görə onlara heç bir şey satılmayacaq və onların mallarından heç bir şey alınmayacaqdı.

Kəbə divarına yazılı olaraq asdıqları bu qərarlar qısa müddətdə bütün Məkkəlilər tərəfindən tətbiqə keçirilmişdir. Bu qatı boykot səbəbiylə Müsəlmanlar topluca bir yerə daşınaraq bir yerdə yaşamağa başlamışlar. Müşriklər, boykota düşənlərin toplandıqları məhəlləyə az qala heç bir qida vəsaiti soxmurdular. Yalnız Həcc mövsümündə çölə çıxıb alverdə etmələrinə icazə verirdilər. Ancaq bu vəziyyətdə də künc başlarında dayanaraq onlara bir şey aldırmamaq üçün əllərindən gələn hər cür şeyi edirdilər. Bəzən Müsəlmanlara mal satmamaları üçün satıcıları hədələyir, bəzən isə satıcıların bütün mallarını satın alaraq Müsəlmanların ala biləcəkləri bir şey buraxmırdılar. Məkkəyə yemək gətirən karvanları şəhərin xaricində qarşılayıb müxtəlif vədlərlə onları Müsəlmanlar əleyhinə çıxarırdılar.

Bu dövrdə boykota düşən Müsəlmanlar, çöldən çox bir şey götürə bilmədiklərindən qısa müddətdə şiddətli bir aclıq və qıtlıqla qarşı-qarşıya qaldılar. Bu dövrdə Rəsulu Əkrəm Əfəndimiz (s.ə.s.)in, əmisi Əbu Talib və Hz. Xədicə boykota düşənlərin ehtiyaclarını qarşılamaq üçün bütün mal varlıqlarını xərclədilər. Tam üç il gedən bu boykot ilə meydana gətirdikləri çətinlik, aclıq və qıtlıq mühitinə baxmayaraq, inkar edənlər yenə də İslamiyyətin yayılmasını önləyə bilmədilər. Rəsulu Əkrəm Əfəndimiz bu ağır şərtlər altında, böyük fədakarlıqlarla təbliğ vəzifəsini ən gözəl şəkildə yerinə yetirmişdi.

Üç ilin sonunda Qureyşli irəli gələnlər boykotu müxtəlif səbəblərlə sona çatdırmaq vəziyyətində qaldılar. Ancaq Müsəlmanlar əleyhində səy göstərməkdən imtina etmədilər. Bu dövrdə Məkkənin sözü dinlənən adlarından biri olan və Müsəlmanlığı qəbul etməməsinə baxmayaraq, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)ı ilk gündən etibarən qoruyub dəstəkləyən əmisi Əbu Talib və Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in xanımı Hz. Xədicənin vəfatı Qureyşlilərin cəsarətlərinin daha da artıb hərəkətə keçmələrinə səbəb oldu. Əbu Talibin mövqeyi səbəbiylə o zamana qədər Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a istiqamətli bir cəhdində olmaqdan çəkinən Qureyşin qabaqda gələnləri, bu vəziyyətin ortadan qalxmasını fürsət bildilər. Peyğəmbər Əfəndimizin təbliğini dayandıra bilmək və Müsəlmanların dinlərini yaşaya bilmələrinə maneə törədə bilmək üçün hər cür zülm, təzyiq, işgəncə, hədələmə və əziyyət üsuluna müraciət etdilər.

İslamın təbliğinin onuncu ilində Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.), gedərək artan bu sözlü və fiziki təzyiqlər qarşısında Məkkə xaricindəki bir cəmiyyətə səslənməyə qərar vermişdir. Hz. Zeyd bin Hərisə ilə birlikdə Ərəbistanın əhəmiyyətli bölgələrindən biri olan Taifə gedərək oradakı Sakif qəbiləsini İslamiyyəti qəbul etməyə və onları Qureyş müşriklərinə qarşı Müsəlmanları qorumağa dəvət etmişdir. Taifdə qaldığı on gün boyunca qəbilənin irəli gələnlərinə İslamı izah etmişdir. Ancaq Lat adlı böyük bir bütə ibadət edən Taifliler arasında Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in təbliğinə uyğun gələn olmamışdır. Rəsulullah, şəhərin qabaqda olan adlarıyla tək-tək danışmış, amma bu kəslərin cəhalət, qürur və düşmənlik içərisində olduğunu görmüşdür. Rəsulullah buradakı insanların Hz. Zeyd bin Hərisə və özünə qarşı yönəltdikləri sözlü və hərəkəti hücumlara qarşı səbr etmişdir.

Peyğəmbərimiz (s.ə.s.), hər an ölüm, işgəncə, aclıq və sürgün kimi hədələmələr altında yaşayan Məkkədəki Müsəlmanları, bu çətin şərtlərdən qurtarmaq üçün hər yolu sınamışdır. O dövrün çətin şərtləri altında, rəvayətlərdə bildirildiyi üzrə, Taifə getməsi və buradakı bütpərəst insanlara doğru yolu göstərə bilmək üçün əlindən gələn hər şeyi etməsi Rəsulullahın üstün əxlaqının təcəllilərindəndir. Necə ki burada da, rəvayətlərdə izah edildiyi üzrə bu cahil insanların müxtəlif əziyyətləriylə qarşı-qarşıya qalmışdır. Ancaq Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.) İslamiyyətin yayılması və Müsəlmanların təhlükəsizliyə qovuşması üçün bütün bunları gözə almış, fədakarlıqda bütün Müsəlmanlara nümunə olmuşdur.

Peyğəmbərimiz Məkkəyə dönüşündə Qureyşlilərin Müsəlmanlara təzyiqlərini şiddətləndirdiklərini görmüş və İslamiyyəti digər qəbilələrə təbliğə davam etmişdir. Həcc mövsümündə Məkkə ətrafında yerləşən ya da ilin müəyyən dövrlərində qurulan düşərgələri gəzməyə gələn Ərəb qəbilələriylə görüşmüş, Quranı izah edərək onları İslama dəvət etmişdir. Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) bu dövrdə də bir çox çətinliklə qarşılaşmış, amma Allah rizası üçün bütün bunlara gözəl bir səbir və təvəkküllə cavab vermişdir. Rəsulullahın İslama çağırdığı qəbilələr bəzən Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a düşməncə rəftarlarla cavab vermişlər. Ancaq Rəsulullah bu çətin şərtlər altında da təbliğinə davam etmişdir. Rəsulu Əkrəm Əfəndimiz (s.ə.s.) təbliğini edərkən, Əbu Ləhəb kimi müşriklərin əleyhdə icra etdikləri fəaliyyətlərə də etiraz etmək vəziyyətində qalmışdır. Eyni dövrdə Əbu Ləhəb də Məkkə ətrafına gələn qəbilələrlə görüşüb, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) haqqında böhtan dolu sözlər söyləyərək onları təsir etməyə, Rəsulullahın təbliğini dinləmələrinə mane olmağa çalışmışdır.

Hz. Məhəmməd (s.ə.s.)in peyğəmbərliyinin 11-ci ilində Mədinədən gələn altı şəxsiyyət bir karvan Peyğəmbər Əfəndimizin təbliğinin vəsiləsiylə Müsəlman olmuşlar. Qəbilələri tərəfindən sevilən və söz sahibi olan bu kəslər Mədinəyə döndüklərində qohumlarını da İslama dəvət etmiş və qısa müddətdə İslamiyyət Mədinədə geniş ölçüdə yayılmışdır. Bu tarixdən sonrakı iki Həcc mövsümündə təkrar karvanlar halında Məkkəyə Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)la görüşməyə gələn Mədinəlilər, Allahın Rəsuluna bağlılıq və itaət sözü vermişlər. Mədinəlilərin Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a beyət etdiyini eşidən Məkkəli müşriklər isə, Müsəlmanlara olan təzyiqlərini daha da artıraraq, Məkkəni iman edənlər üçün yaşanmaz hala gətirməyə çalışmışlar. Bu dövrdə Allahdan gələn vəhy üzərinə Hz. Məhəmməd (s.ə.s.) Məkkəli Müsəlmanlara Mədinəyə hicrət edəcəklərini bildirmişdir. Məkkəli müşriklər, Müsəlmanların Mədinədəki möminlərlə birləşərək böyük bir güc əldə edəcəkləri narahatlığıyla, Müsəlmanların hicrət etmələrinə də mane olmağa çalışmışlar. Kimilərini həbs edib işgəncə etmiş, kimilərinin də "yollarını kəsərək" onlara çətinlik çıxarmaq istəmişlər.

Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) Allahın əmri gələnə qədər Hz. Əbubəkr və Hz. Əli ilə birlikdə Məkkədə bir müddət daha qalmışdır. Hz. Məhəmməd (s.ə.s.)in Allahın İlahi qoruması altında olduğundan qafil olan Əbu Cəhil, Əbu Ləhəb və inkar edənlərin digər qabaqda gələnləri, bir çox dəfə sınayıb müvəffəqiyyətsiz olduqlarını gördükləri halda, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a qarşı hərəkəti bir hücum daha tənzimləməyə qərar vermişlər. Bu məqsədlə Qureyşin hər qəbiləsindən güclü bir adam seçilmiş və bu kəslərin Hz. Məhəmməd (s.ə.s.)a qarşı birlikdə bir tələ hazırlamalarına qərar verilmişdir. Beləcə hər qəbilənin hadisəyə daxil olacağını və buna görə Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in qəbiləsinin bu vəziyyətə qarşılıq verə bilməyəcəyini düşünmüşlər. Allah Quranda Peyğəmbər Əfəndimizə hazırlanan bu tələni belə bildirməkdədir:

(Ya Rəsulum!) Yadına sal ki, bir zaman kafirlər səni həbs etmək və ya öldürmək, yaxud da (Məkkədən) çıxardıb qovmaq üçün (Darunnədvədə) sənə qarşı hiylə qururdular. Allah da (onların bu hiyləsinə qarşı) tədbir tökdü. Allah tədbir tökənlərin ən yaxşısıdır! (Ənfal Surəsi, 30)

Ancaq Rəsulullah, ayədən də aydın olduğu üzrə, bütə ibadət edən müşriklərin bütün cəhdlərindən olduğu kimi, Allahın köməyiylə bu tələdən də qorunmuşdur. Bu hadisənin ardından Hz. Əbubəkr ilə birlikdə Mədinəyə doğru yola çıxan Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a yeni bir tələ daha qurulmuş, Məkkənin qabaqda gələnləri Rəsulullahın arxasından ONU tapa bilmək üçün silahlı kəslər göndərmişlər. Ancaq Allahın İlahi qorumasıyla Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.)a qurulan bu tələ də boşa çıxmışdır. Allah Quranda Hz. Məhəmməd (s.ə.s.)in içərisində olduğu bu vəziyyəti belə bildirmişdir:

(Ey möminlər!) Əgər siz ona (Peyğəmbərə) kömək etməsəniz, Allah ona kömək göstərmiş olar. Necə ki, kafirlər onu (Məkkədən) iki nəfərdən biri (ikinin ikincisi) olaraq çıxartdıqları, hər ikisi mağarada olduğu və öz dostuna (Əbu Bəkrə): "Qəm yemə, Allah bizimlədir!" –dediyi zaman (göstərmişdi). O vaxt Allah ona bir arxayınlıq (rahatlıq) nazil etmiş, onu sizin görmədiyiniz (mələklərdən ibarət) əsgərlərlə müdafiə etmiş, kafirlərin sözünü alçaltmışdı. Yalnız Allahın sözü (kəlmeyi-şəhadət) ucadır. Allah yenilməz qüvvət, hikmət sahibidir! (Tövbə Surəsi, 40)

Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.)i dayandırmaq üçün qurulan tələlər əlbəttə ki bu qədərlə məhdud qalmamışdır. Əbu Ləhəb, Ümmü Cəmil və Əbu Cəhil kimi müşriklərin qabaqda gələnləri dərhal hər fürsətdə Rəsulu Əkrəm Əfəndimiz (s.ə.s.)a çətinlik çıxarmağa, ona əziyyət verməyə çalışmış və bir çox dəfə öldürmə cəhdində olmuşdular.Allahın Rəsuluna və haqq dinə qarşı çirkin cəsarət göstərən bu kəslər haqqında Allah ayələrdə belə bildirmişdir:

Əbu Ləhəbin əlləri qurusun, qurudu da! (Və ya: Əbu Ləhəbin əlləri qurusun, o ölsün!) (Qiyamət günü) ona nə mal-dövləti fayda verəcək, nə də qazandığı (və ya: oğul-uşağı). O, alovlu atəşə girəcəkdir. Onun odun daşıyan (Peyğəmbərlə düşmənçilik edən, adamlar arasında söz gəzdirən) övrəti də həmçinin! Onun (övrətinin) boğazında xurma lifindən hörülmüş ip (və ya: yetmiş arşın uzunluğunda zəncir) olacaqdır! (Məsəd Surəsi, 1-5)

Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.), bir tərəfdən bütpərəst qövmünün bu rəftarlarına qarşı mübarizə edərkən bir tərəfdən də gözəl əxlaqıyla, fədakarlığı, dayanıqlılığı və təslimiyyəti ilə ətrafındakı bütün Müsəlmanlara nümunə olmuşdur. Hədislərdə Rəsulullahın üstün əxlaqı və comərdliyi belə bildirilməkdədir:

Rəsul (s.ə.s.) xeyr işlərində insanların ən comərdi idi. Peyğəmbər (s.ə.s.) xeyr cəhətdən əsməkdə olan küləkdən belə daha comərd idi. 45

Özündən bir şey istənildiyi zaman əsla "yoxdur" deməzdi və özündən istənilən heç bir şeyi əsirgəməzdi. 46

"Rəsulullah (s.ə.s.) insanların ən cömərdi, ən cəsuru və şücaətlisi idi. "47

Əbu Zərr mənə bunları söylədi: "Ey qardaşımın oğulu! Mən Hz. Peyğəmbərin yanına getmişdim. Əlimdən tutaraq mənə "Ey Əbu Zərr! Uhud Dağı qədər qızıl və gümüşüm olsa ölmədən əvvəl bir dənəsini belə buraxmadan Allah yolunda infak etməyi istəyərdim" buyurdular. 48

Digər bir hədisdə isə Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in Hz. Aişəyə belə buyurduğu rəvayət edilməkdədir:

"Malı yığıb da xərcləmə barəsində xəsis davranma ki Allah ruzisini səndən kəsər, saxlayıb əlində infak etmədən tutma ki Allah da səndən daşınmağa çağırar. "49

Bir başqa hədisdə isə Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in bu mövzudakı üstün əxlaqı belə izah edilməkdədir:

Aişə (r.a.)a dedim: "Rəsulullah (s.ə.s.) ailəsinin içində necə idi?" Cavab verdi: "İnsanların ən yumşağı, insanların ən cömərdi idi. Gülərüzlü və təbəssüm sahibi idi. .."50

Müsəlmanlara üstün əxlaqıyla ən gözəl şəkildə nümunə olan Rəsulullah (s.ə.s.), bir xütbəsindəki sözləriylə möminləri comərdliyə belə təşviq etmişdir:

Bir xütbəsində Allaha həmdi sənalar etdikdən sonra; "Ey insanlar! Yaxşı bilin ki Allah Təala sizlərə din olaraq İslamı seçmişdir. İslamınızı comərdlik və gözəl əxlaqla bəzəyin. Bilmənizi istəyərəm ki, comərdlik kökü cənnətdə, budaqları isə dünyada olan bir cənnət ağacıdır. İçinizdən comərdlik edənlər o budaqlardan birinə yapışmış olub, bu budaq onu cənnətə aparacaq. Xəsisliyə gəlincə, o da kökü cəhənnəmdə, budaqları isə bu dünyada olan bir ağacdır. Ki xəsislik edərək öz budaqlarından birinə yapışanı cəhənnəmə aparar." Daha sonra Peyğəmbər (s.ə.s.) iki dəfə; "Allah yolunda comərd olun" buyurdular. 51

Səhabənin Fədakarlığı

Hz. Məhəmməd (s.ə.s.) və bütün digər peyğəmbərlərin haqq dinin yayılması, gözəl əxlaqın yaşanması üçün verdikləri qərarlı, cəsur və fədakarca mübarizənin bir bənzəri də Səhabənin həyatına hakimdir. Səhabəyi Kiram, Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.)i həyatda ikən və peyğəmbər olaraq görən mömin kəslərdir. Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in mübarizəsinə gərək mallarıyla gərəksə də canlarıyla böyük dəstək verən Səhabəyi Kiramın bu əxlaqları, İslam tarixi boyunca yaşamış bütün Müsəlmanlar üçün böyük şövq qaynağı olmuşdur. Cəsarətləri, əzm və dayanıqlılıqları, iman qüvvətləri, Allaha və Rəsuluna olan qeydsiz şərtsiz sədaqətləri, ən çətin şərtlər altındaykən belə yalnız Allahın razılığını istəmələrini, Rəsulullahın nəfsini öz nəfslərindən üstün tutmaları, əsrlərdir İslam tarixində şərəflə xatırlanmaqdadır. Səhabələr keçmiş həyatlarını bir an belə düşünmədən arxalarında buraxmış, cəmiyyətin bütün hədə və təzyiqlərinə baxmayaraq Allahın Rəsulunun haqq dininə uyğun gəlmişlər. Onlar Allahın razılığını qazana bilmək üçün hər cür çətinliyi, sevərək gözə almışdılar.

İlk Müsəlmanlar arasında güclü qəbilələrə mənsub kəslər olduğu kimi, müşriklərin köləsi mövqeyində olduqları üçün gücsüz olan kəslər də olurdu. Bu kəslər, Müsəlmanlığı qəbul edib Rəsulullahın yoluna uyğun gəldikləri öyrənildiyində özlərinə hər cür şifahi və hərəkəti hücum, böhtan, əziyyət və işgəncənin edilə biləcəyini çox yaxşı bilirdilər. Ətraflarında da bu vəziyyətin bir çox nümunəsini gördükləri halda Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in çağırışına tərəddüdsüz olaraq uyğun gəlmişlər.

Necə ki bu səbəblə müşrik cəmiyyətin müxtəlif hücumlarıyla qarşılaşmış, ancaq yenə də doğru yoldan heç bir şəkildə ayrılmamışlar. Allaha sığınaraq səbr etmiş və təvəkkül etmişlər. Allahın özlərini təhlükəsizliyə qovuşduracağını ümid edərək imanlarında dayanıqlılıq göstərmişlər.

Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a böyük bir sevgi və sədaqətlə bağlanmış, canlarıyla mallarıyla ONA dəstək olmuşlar. Haqq dinin və gözəl əxlaqın insanlar arasında yayılması üçün böyük bir ixlasla hərəkət etmişlər. Yaşadıqları bu çətinlikləri isə, daim Allahın rəhmətinə vəsilə olacaq bir yol və nemət olaraq xarakterizə etmişlər. De: "Biz Allahın Özü tərəfindən və ya bizim əlimizlə sizi əzaba düçar etməsini gözlədiyimiz halda, siz bizlərə ancaq iki yaxşı işdən (zəfər çalmaqdan və şəhid olmaqdan) birinin gəlməsinimi gözləyirsiniz? Doğrusu, biz də sizinlə birlikdə gözləməkdəyik!" (Tövbə Surəsi, 52) ayəsiylə bildirildiyi kimi, Allah rizasını hədəflədikləri üçün ölümü ya da yaralanmağı belə bir gözəllik olaraq görmüşlər. Allaha və Rəsulullaha olan sevgiləri güclərinə güc qatmış, normal bir insanın göstərə biləcəyi cəsarətin, əzm və şövqün ən çoxunu göstərmişlər.

Bu kəslər Allaha və Rəsuluna uyğun gəlməyə dəvət edildiklərində " Ey Rəbbimiz! Həqiqətən, biz: "Rəbbinizə inanın!" – deyə imana tərəf çağıran bir kimsənin çağırışını eşidib Sənə iman gətirdik. Ey Rəbbimiz! İndi günahlarımızı bizə bağışla, təqsirlərimizdən keç (böyük günahlarımızı bağışla, kiçik günahlarımızın üstünü ört) və canımızı yaxşı əməl sahibləri ilə bir yerdə al !." (Al-İmran Surəsi, 193) ayəsiylə bildirildiyi kimi, imanı tərəddüdsüz olaraq qəbul etmiş və bu sözlərinə sonuna qədər sadiq qalmış kəslərdir. Allahın razılığı, peyğəmbərin sevgisi, onlar üçün dünyanın hər cür nemətindən daha sevimli olmuşdur. Dünya malını, Müsəlmanların dincliyi, rahatlığı və İslamiyyətin yayılması üçün fəda etmiş, özlərindən yana bir mal ehtirasına qapılmamışlar. Bir hədisdə Esad b. Zürarenin, Səhabəyi Kiramın Allaha və Rəsuluna olan bu sədaqət və dayanıqlılığını belə dilə gətirdiyi izah edilməkdədir:

"Ey Allahın Elçisi!.. Allah kimin doğru yolda olmasını istəyirsə və bütün bu işlərin nəticəsində kim xeyri axtarırsa bütün bunlar onlara asan gəlir. Biz hər şeyimizlə sənə razılıq etdik, sənin gətirdiyinə iman etdik, ürəyimizdə yerləşən bacarığı təsdiq etdik. Bu barədə sənə beyət edirik. Rəbbimizə və sənin Rəbbinə beyət edirik. Allah'ın əli əllərimizin üstündədir. Bizim qanlarımız sənin qanının önündədir. Əllərimiz sənin əllərinin altındadır. Biz öz nəfsimizi, uşaqlarımızı və xanımlarımızı nələrdən qorusaq səni də onlardan qoruyarıq. Əgər bu vədləri yerinə yetirsək bunu Allah üçün etmiş olarıq. Bundan dolayı da şakir olarıq. Ey Allah'ın Elçisi! Bu sözlərim səmimiyyətlə deyilmiş sözlərdir. Yardım ancaq Allahdandır."52

Hicrətin ikinci ilində Bədir Döyüşünün başlayacağı sırada isə, Müsəlmanların topluluq tərəfindən çox az olduğu və döyüş üçün çox hazırlıqları olmadığı bir vəziyyətdə də Səhabə yenə eyni cəsur və fədakar rəftarı göstərmişdir. "Heç bir xidmət və fədakarlıqdan geri dayanmarıq"53 deyərək, Rəsulullaha bağlılıqlarını bildirən Hz. Əbu Bəkirin və Hz. Ömərin yanında digər səhabələr də çox qərarlı və şövqlü bir rəftar sərgiləmişlər. Rəvayətlərdə Rəsulullahın süvarilərindən olan və Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.)in "min əsgərə əvəz" deyərək təriflədiyi, bir çox işgəncəyə məruz qaldığı halda Allaha sədaqətindən taviz verməyən Mikdad bin Esvədin sözləri belə izah edilməkdədir:

-Ey Allahın Elçisi! Cənabı Haqqın əmrləri nə isə, bizə bildir. Biz, sizə itaət edərik. Yəhudilərin, Hz. Musaya söylədikləri kimi, "Sən, Rəbbinlə birlikdə get də, düşmənlərlə döyüş!.. Biz burada, səni gözləyəcəyik" demirik. Biz hamımız, sənin sağında, solunda, qarşında, arxanda hərb etməyə hazırıq. 54

Səhabə hər hadisədə " Peyğəmbər möminlərə onların özlərindən daha yaxındır. (Möminlər peyğəmbəri özlərindən çox sevməli, onun hər bir əmrini sözsüz yerinə yetirməlidirlər). Onun övrətləri (möminlərin) analarıdır (heç kəs onlarla evlənə bilməz). Qohumlar (bir-birinə vərəsə olmaq baxımından) Allahın Kitabında möminlərdən və mühacirlərdən daha yaxındırlar. Amma (qohum olmayan) dostlarınıza (vəsiyyətlə) bir yaxşılıq edə (bir irs qoya) bilərsiniz. Bu (hökm) kitabda (lövhi-məhfuzda) yazılmışdır. (İslamın ilk dövrlərində sizə qardaş olanların, birlikdə Mədinəyə hicrət edənlərin bir-birinə vərəsə olmaq ixtiyarı var idi. Sonralar bu hökm ləğv edilib varislər məsələsində üstünlük qohumlara verildi. Qohum olmayan möminlərin bir-birinə vərəsə olması isə yalnız vəsiyyət yolu ilə mümkün hesab edildi)." (Əhzab Surəsi, 6) ayəsiylə bildirilən əxlaqı yaşamış, Allahın Rəsulunu qorumaq üçün öz canlarını ortaya qoymuşlar. Bu əxlaqıyla İslam tarixində şərəflə xatırlanan saleh möminlərdən biri də Səmmas b. Osman əl Mahzumidir. Semmas b. Osman, Uhud Savaşı əsnasında Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)ı arxadan vurmağa çalışan bir kimsənin önünə atılaraq özünü Rəsulullaha sipər etmiş və aldığı ağır yara ilə şəhid olmuşdur.

Əshab-ı kiramdan, Allaha olan qəti imanları, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a olan dərin sevgiləri və sədaqətləri səbəbiylə eyni əxlaqı göstərmiş daha bir çox səhabə vardır. Bu kəslərdən bəziləri özlərini Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a sipər edərək şəhid olmuş, bəziləri də bu uğurda ağır yaralar almışdır, ancaq o ağır şərtlər altında da yenə özlərindən əvvəl düşündükləri Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in təhlükəsizliyi və qorunması olmuşdur.

Hz. Əbubəkr və Hz. Osmanın ardından Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a tabe olaraq, ilk Müsəlmanlardan olma şərəfinə çatan və bundan ötəri işgəncəyə düşən Talha bin Ubeydullah da Uhud Döyüşündə Rəsulullahı qoruya bilmək üçün böyük qəhrəmanlıqlar göstərən səhabələrdəndir. Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in yanında olan bütün səhabələrin şəhid olmasıyla birlikdə Rəsulullahın yanında ONU qoruya biləcək tək adam Talha bin Ubeydullah qalmışdır. Bir çox qılınc zərbəsi almasına baxmayaraq böyük bir cəsarətlə döyüşməyə və Rəsulullahı qorumağa davam etmişdir.

Malik bin Zübeyr adındakı çox iti bir nişançının Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a atdığı oxlara qarşı qoya bilmək üçün oxlara əlini tutan Talha bin Ubeydullahın əli parçalanmış və barmaqları buna görə çolaq qalmışdır. Bu döyüşdə səksənə yaxın yara aldığı, dərhal hər yeri qılınc, mizraq və ox zərbələriylə yaralandığı halda Rəsulullahın yanından ayrılmamış, ONU qorumağa çalışmışdır. Hz. Əbu Bəkir və Sad bin Əbi Vakkas, Rəsulu Əkrəm Əfəndimiz (s.ə.s.)in yanına yetişdiyi sırada qan itkisindən huşunu itirən Talha bin Ubeydullahın ayılar ayılmaz soruşduğu ilk sual isə özünə deyil, yenə Rəsulullaha istiqamətli olmuşdur. Bu hadisə rəvayətlərdə belə izah edilməkdədir:

Sevimli Peyğəmbərimiz (s.ə.s.), Hz. Əbu Bəkirə, dərhal Hz. Talhaya köməyə qaçmasını əmr etdilər. Əbu Bəkri Sıddiq, Hz. Talhanın ayılması üçün mübarək yüzünə su səpdi. Talha bin Ubeydullah Həzrətləri ayılar ayılmaz;- Ya Eba Bəkir! Rəsulullah necə?
- Resululah yaxşıdır. Məni O göndərdi.
- Allahu Təalaya sonsuz şükrlər olsun. O sağ olduqdan sonra hər müsibət heçdir. 55

Güzellik yapanlara daha güzeli ve fazlası vardır. Onların yüzlerini ne bir karartı sarar, ne bir zillet, işte onlar cennetin halkıdırlar; orada süresiz kalacaklardır. (Yunus Suresi, 26)

Görüldüyü kimi Səhabəyi Kiram, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a özlərini sipər edib belə mübarək bir insanı qoruma şərəfinə çata bilmək üçün bir-birləriylə yarışacaq qədər böyük bir ixlas və səmimiyyətlə hərəkət etmişlər. Allah, onların bu ixlaslı rəftarlarını tarix boyunca yaşamış olan bütün Müsəlmanlar üçün bir şövq qaynağı etmişdir. Onların o dövrün çox çətin şərtləri altında verdikləri xalisanə mübarizə, yaşadıqları dərin iman coşğusu və sədaqət, Allaha olan sevgiləri, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a olan sevgiləri Allahın icazəsiylə İslamiyyətin qısa müddətdə bütün dünyaya yayılmasına və insanların geniş kütlələr halında haqq dinə girməsinə vəsilə olmuşdur.

Səhabəyi Kiramın həyatına baxdığımızda ölümə ən çox yaxınlaşdıqları, ən çətin və ən kritik anlarda belə, Talha bin Ubeydullah kimi, hər birinin əvvəl özlərini deyil, başda Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in, digər Müsəlmanların və İslamın mənfəətlərini düşündüklərini görərik. Ölüm döşəyindəykən belə soruşduqları, maraqlandıqları öz vəziyyətləri deyil, həmişə Rəsulullahın güvəndə olub olmadığı, Müsəlmanların nə vəziyyətdə olduğu, zəfər qazanılıb qazanılmadığıdır. Onları sevindirən də yenə bunlara dair xeyirli xəbərlərdir.

Bu əxlaqın ən gözəl nümunələrindən bir başqasını da Səhabəyi Kiramın komandirlərindən Numan bin Mukarrin əl-Muzəninin həyatında görmək mümkündür. Rəsulullah ilə birgə Məkkənin fəthinə və Huneyn Döyüşünə qatılmış olan Numan bin Mukarrin, Hz. Ömərin əmriylə İran üzərinə təşkil etdiyi səfərdə şəhid olmuşdur. Ancaq ölmək üzrəykən belə əsl düşündüyü öz vəziyyəti deyil, Müsəlmanların təhlükəsizliyi və müvəffəqiyyəti olmuşdur. Özüylə maraqlanmamasını, bunun yerinə döyüşə davam edilməsini söyləyəcək qədər cəsur və fədakar davranan Numan bin Mukarrinin bu əxlaqı rəvayətlərdə belə izah edilməkdədir:

Numan bin Mukarrin atına minib, əsgəri gəzdi. Hər bayrağın yanında dayanıb, onları hərbə təşviq edib, coşdurdu. Sonra dedi ki: Mən belə olsam, biri şəhid düşsə, kimsə onun yanında toplanmasın. Heç kim hücumdan geri dayanmasın! dedi.

Çətin bir döyüş oldu. İslam ordusunun komandiri Numan bin Mukarrin yerə düşmüşdü: Üzərimə bir paltar örtün, gözləmədən düşmənin üzərinə hücumunuz, bu halım sizi qorxudub, boşaltmasın, buyurdu.

"Numan bin Mukarrin yaralanıb düşüncə, yanına gəldim. Kimsə, kimsə ilə əylənməsin, velev ki mən belə olsam, sözünü xatırlayınca orada gözləmədim. İran ordusu məğlubiyyətə düşmüşdü. Döyüş bitmişdi. Numan bin Mukarrinin yanına getdim, vəfat etmək üzrə idi. Mənə soruşdu:

Müsəlmanlar nə etdilər?
Allahu Təala zəfəri nəsib etdi.
Əlhəmdülillah!
Numan bin Mukarrin bundan sonra kəlmeyi-şəhadət gətirib şəhid oldu. 56

Səhabəyi Kiramda görülən üstün fədakarlıq nümunələrindən bir başqası isə hələ uşaq yaşda olmaları ya da yaşlılıq səbəbiylə son dərəcə gücsüz olan səhabələrin də, Allah sevgiləri, imanlarının şövqü və Rəsulullaha olan sədaqətləri səbəbiylə Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) ilə birlikdə döyüşə çıxmaq istəmiş olmalarıdır. Yaşının kiçik olması səbəbiylə Bədir Döyüşünə qatıla bilməmiş olan Əbu Səidi Hudri, Uhud Döyüşünə gedə bilmək üçün Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)dən icazə istəmiş, ancaq Rəsulullahın təlimatı üzərinə özü kimi yaşca kiçik olanlarla birlikdə Mədinədə qalmışdır. 57

Abdullah bin Zübeyr isə hələ on iki yaşlarındaykən Yərmuk Döyüşünə, bundan dörd il sonra isə Misirin fəthinə qatılaraq kiçik yaşda göstərdiyi şövq və cəsarətiylə bütün Müsəlmanlara nümunə olmuşdur. 58 Eyni şəkildə həm yaşca çox irəli həm də ayağı şikəst olan Əmr. b. Cemuh da imanın coşğusu və Allahın razılığını qazanma arzusuyla Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)dan Uhud Döyüşünə qatılmaq üçün icazə istəmiş və bu döyüşdə şəhid düşmüşdür. 59 Rəsulullah vəfat edənə qədər onunla, ardından Hz. Əbubəkr və sonra da Hz. Ömər vəfat edənə qədər də onlarla birlikdə döyüşən Əbu Talha isə irəliləyən yaşına baxmayaraq Müsəlmanlarla birlikdə bir dəfə daha döyüşə çıxmaqda israr etmiş və çıxdığı bu döyüşdə dənizdə ikən şəhid düşmüşdür. 60 Görüldüyü kimi bütün ömürlərini Allahın razılığını qazanmaq üçün səy göstərərək keçirən bu mübarək kəslər də, imanın şövqüylə yaşlılıqlarında belə eyni şəkildə döyüşəcək fiziki gücü özlərində tapa bilmişlər.

Uşaqlar və yaşlıların yanında, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) dövründə ixlas, cəsarət və fədakarlıqlarıyla önə çıxan bir başqa seqment isə salehə möminə qadınlar olmuşdur. Bu nümunə qadınlardan biri Ümmi Ümare Nesibe binti Kabdır. Qazilərə su paylamaq və yaralarını sarmaq vəzifəsiylə qatıldığı Uhud Döyüşünün şiddətli bir anında, Rəsulullaha hücum edən bir kimsəyə qarşı fədakarca bir mübarizə vermişdir.

"Özlərini, xanımlarını və uşaqlarını qoruduqları kimi Allah Rəsulunu da qoruyacaqlarına" dair Akabədə Allahın Rəsuluna beyət edən Nesibe binti Kab, döyüşün bir anda Müsəlmanların əleyhinə çevrildiyini və düşmənlərin Allahın Rəsulunun etrafında sıxlaşdığını görmüş və qılınca sarılaraq Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)ı qorumağa çalışmışdır. Digər səhabələrlə birlikdə Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in ətrafını çevirərək bədənlərinə ona qalxan edən kəslərdən biri olan Nesibe binti Kab, bir çox yerindən yaralanmışdır. 61

Özlərindən, tayfalarından, qohumlarından əvvəl daim Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in təhlükəsizliyini düşünən nümunə Müsəlmanlardan biri də İkrimə bin Əbu Cəhildir. Müsəlmanlara olan kin və düşmənliyiylə bilinən Əbu Cəhilin oğlu olan İkrimə bin Əbu Cəhil, Hz. Əbubəkrin xilafəti dövründə Bizanslılara qarşı edilən Yərmuk Savaşına qatılmışdır. Zəfərlə nəticələnən döyüşün sonunda ağır yaralanan Əl Həris İbni Hişam, Süheyl b. Əmr və İkrimı İbni Əbu Cəhilin bir-birlərinə göstərdikləri fədakar rəftar belə rəvayət edilməkdədir:

Yərmuk Döyüşündə, Həris b. Hişam, İkrimə b. Əbu Cəhil və Süheyl b. Əmr ağır yaralar alaraq yerə düşdülər. Həris b. Hişam içmək üçün su istədi. Əsgərlərdən biri ona su apardı. İkrimənin özünə baxdığını görüncə "Bu suyu İkriməyə apar" dedi. İkrimə suyu alarkən, Süheylin özünə baxdığını gördü, suyu içməyərək "Bunu apar Süheylə ver" dedi. Lakin su Süheylə çatmadan Süheyl öldü. Bunun üzərinə su aparan İkriməyə qaçdı. Lakin İkrimədə ölmüşdü. Dərhal Hərisin yanına qaçdı. Hərisdə ölmüşdü. 62

Görüldüyü kimi səhabələr ölmək üzərəykən və bəlkə də köməyə ən möhtac olduqları anda belə, özlərinin deyil Müsəlman qardaşlarının nəfsinə önəm vermişlər. Şübhəsiz beləsinə bir fədakarlıq əxlaqını yaşaya bilmələri Allaha və axirətə qəti inanmalarından, Allaha könüldən təslim olmuş olmalarından qaynaqlanmaqdadır.

Səhabələr yaşadıqları çətinliklərdən ötəri heç bir zaman yorqunluğa qapılmamış, son dərəcə məqbul görünən vəziyyətlərdə belə, öz ehtiyaclarını, çətinliklərini Allah yolunda mübarizədən geri qalmaq üçün bəhanə etməmişlər. Hər vaxt üçün edə biləcəklərinin ən çoxuna talib olmuş, canlarıyla və mallarıyla güclərinin ən son nöqtəsinə qədər əzm və dayanıqlılıq göstərmişlər. Bu əxlaqın ən gözəl nümunələrindən birini Zeyd b. Suhvanın həyatında görmək mümkündür. Müsəlmanların 600 şəhid verdikləri Kadisiyedə döyüşərkən yaralanan və tək qolunu itirən Zeyd b. Suhvanın da bu halıyla döyüşməyə davam etməsi dərin imanından qaynaqlanmaqdadır. 63 İlba b. Cahş əl-İcli də yenə bənzərsiz fədakarlıq nümunələri sərgiləyən səhabələrdəndir. Kadisiye Savaşında var gücü ilə vuruşan İlba b. Cahş, aldığı ağır bir zərbəylə yaralanmış, ancaq bu vəziyyətinə baxmayaraq yarasını qucaqlayaraq döyüşməyə davam etmiş, eyni döyüşdə şəhid olaraq həyatını itirmişdir. 64

Normal şərtlərdə , yaralanan bir adam öz canına gələn zərəri kompensasiya etmək və daha çox zərərə düşmədən canını qurtarmaq üçün çalışar. Ancaq Səhabəyi Kiram bunun tam tərsinə hərəkət etmişdir; canlarına gələn zərərin özləri üçün böyük bir xeyr olduğunu bilmələrindən ötəri, bu vəziyyəti coşğuyla qarşılamış, Allah rizası üçün heç düşünmədən daha çoxuna talib olmuşlar. Yaralı olaraq döyüşməyə davam etdiklərində asanlıqla ölümlə qarşılaşa biləcəklərini bildikləri halda, ölümü bir gözəllik olaraq gördükləri və şəhidlik mərtəbəsinə çata bilməyi canı könüldən arzu etdikləri üçün heç bir tərəddüdə qapılmamış, şövqlə mübarizəyə davam etmişlər.

əxlaq Zadır Rika' Savaşında Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) ilə birlikdə döyüşən səhabələrdən Əbu Musa əl-Əşaridə də ən gözəl şəkildə təcəlli etmişdir. Rəvayətlərdə Əbu Musa əl-Əşarinin bu cəsarəti və fədakar əxlaqı belə izah edilməkdədir:

Əbu Musa əl-Əşari belə rəvayət edir:

Peyğəmbərlə birlikdə döyüşə çıxdıq. Altı adamdıq. Bizim bir dəvəmiz vardı. Ona sıra ilə minirdik. Ayaqlarımız deşildi. Mənim hər iki ayağım həm şişdi, həm də dırnaqlarım düşdü. Buna görə ayaqlarımıza parçalar (bez parçaları) bağlayırdıq.O səfərə bundan dolayı "Zatur Rika" (Çınqıllar Hərbi, Ayağı Sarğılılar Hərbi) deyilmişdir. 65

Uhud Döyüşündə Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in yanından ayrılmayaraq hücum edənlərə etiraz edən, bir tərəfdən də Müsəlmanların bayrağını daşıyan Musab bin Umeyrin fədakarlıqdakı dayanıqlılığı da Müsəlmanlar üçün əhəmiyyətli bir nümunədir. Musab bin Umeyr bu döyüşdə bir qılınc zərbəsiylə sağ qolunu itirməsinin ardından bayrağı sol qoluna almış, ikinci bir qılınc yarasıyla sol qolunu da itirincə bu halıyla özünü Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a sipər etmişdir. Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)i qoruyarkən bədəninə batan bir mizraq ilə isə şəhid olmuşdur.

Katadə b. Numan səhabələrin Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a olan sevgilərini və fədakar əxlaqlarını belə izah etməkdədir:

Hz. Peyğəmbərə bir yay hədiyyə edilmişdi. O da Uhud günü bu yayı mənə verdi. Mən Hz. Peyğəmbərin yanında işə yaramaz hala gələnə qədər onunla ox atdım. Sonra da gün boyunca özümü Hz. Peyğəmbərə gələcək olan oxlara qarşı sipər etdim. Ona atılan ox daha yerini tapmadan qarşısında məni tapırdı. Ox atacaq bir yay da tapa bilməmişdim. Nəhayət bir ox gələrək gözlərimdən birini çıxardı...66 Uhud günündə Hz. Peyğəmbərin üzünü mən öz üzümlə, kürəyini isə Əbu Dücanə Simak b. Hareşe əl-Ənsarı öz kürəyiylə qoruyurdu. O gün Əbu Dücanənin kürəyinə bir çox ox batmışdı. 67

Ibni İshakdan nəql edilən bir rəvayətdə isə Müsəlmanların Allahın razılığını qazanma arzusundakı bu şövq və fədakarlıqlarına dair belə bir nümunə iştirak etməkdədir:

Mən Uhud Döyüşündə oldum. Qardaşım da vardı. İkimiz də yaralı olaraq döyüşdən çıxdıq. Hz. Peyğəmbərin xəbərçisi "Düşmənin arxasından gediləcək" sözünü elan etdiyində qardaşıma "Peyğəmbərlə birlikdə bir səfərdə iştirakı qaçırmayaq" dedim. Allaha and içərəm, minəcək heyvanımız da yox idi və ikimiz də ağır yaralıydıq. Rəsulullah ilə birgə yola çıxdıq. Lakin mənim yaram qardaşımınkından yüngül idi. O yerə düşdüyündə onu bir az kürəyinə alar aparardım, bir az da gedərdi. Bu Müsəlmanların çatdığı nöqtəyə çatana qədər belə davam etdi. 68

Quranda Səhabəyi Kiram kimi Allahın razılığı üçün hər cür fədakarlığı gözə alan səmimi Müsəlmanların cənnətlə müjdələnildikləri belə bildirilməkdədir:

"Rəbbi də onların dualarını qəbul edərək cavab verdi: "İstər kişi, istərsə də qadın olsun, Mən heç birinizin əməlini puça çıxarmaram. Siz (hamınız) bir-birinizdənsiniz (dində kişi, qadın eynidir). Hicrət edənlərin (Məkkədən Mədinəyə öz dinini qorumaq məqsədilə köçənlərin), öz yurdlarından çıxarılanların, Mənim yolumda əziyyətə düçar olanların, vuruşanların və öldürülənlərin günahlarının üstünü Allahdan bir mükafat olaraq, əlbəttə, örtəcək və onları (ağacları) altından çaylar axan cənnətlərə daxil edəcəyəm. Ən yaxşı mükafat Allah yanındadır!" (Al-İmran Surəsi, 195)

Səhabənin İnfaqdakı Fədakarlıqları

Səhabəyi Kiramın həyatı bir çox baxımdan çətinliklərlə keçmişdir. Müşrik və ənənələrinə son dərəcə bağlı bir cəmiyyətdə Müsəlmanlığı ilk qəbul edən kəslər olmaları, bir anda bütün müşrik cəmiyyətinin düşmənliyini qazanmalarına səbəb olmuşdur. Öz batil dinlərinin zərər görəcəyi düşüncəsiylə hərəkət edən bu müşrik cəmiyyət, hər nə bahasına olursa olsun iman edənləri yollarından çevirmək, təsirsiz hala gətirmək və hətta yox etmək üçün əllərindən gələn hər şeyi etmişlər.

Səhabəyi Kiram bu dövrdə cəmiyyətin mənəvi təzyiqinin yanında, hər cür əziyyət, işgəncə və günahlandırmaqla da qarşı-qarşıya qalmışdır. Həyatlarının böyük hissəsini ölüm hədələməsi altında keçirmiş, Quranda bildirildiyi kimi şiddətli bir qorxu, aclıq və təzyiqlərlə mübarizə etmək məcburiyyətində qalmışlar. İllər sürən bir tətbiqlə Müsəlmanlarla ediləcək olan hər cür alış, satış və ticarət əlaqələrinin kəsilməsi, Müsəlman olan kəslərin ailələri və qəbilələri tərəfindən yurdlarından çıxarılmalarına gətirib çıxarmışdır. Səhabələr çox vaxt yeməyə heç bir şey tapa bilməyəcək qədər ciddi ölçülərdə bir aclığa, susuzluğa, soyuğa və bunların gətirib çıxardığı xəstəliklərə qarşı mübarizə etmək məcburiyyətində qalmışlar. Ancaq Allahın "Əlbəttə, Biz sizi bir az qorxu, bir az aclıq, bir az da mal, can (övlad) və məhsul qıtlığı ilə imtahan edərik. (Ya Rəsulum! Belə imtahanlara) səbr edən şəxslərə müjdə ver!." (Bəqərə Surəsi, 155) ayəsiylə bildirdiyi üzrə, yaşadıqlarının dünya həyatındakı imtahanın bir parçası olduğunu, gözəl bir səbir ilə təvəkkül etdikləri təqdirdə Allahın razılığını qazanacaqlarını bilərək bütün bunlara şövq, cəsarət və mətanətlə dayanmışlar. Böyük bir-birlik və həmrəylik ruhu içərisində hərəkət etmiş, əllərindəki bütün imkanları istifadə edərək Allahın icazəsiylə bu çətinliklərin öhdəsindən gəlmişlər.

Kim Allah'ı, Resûlü'nü ve iman edenleri dost (veli) edinirse, hiç şüphe yok, galip gelecek olanlar, Allah'ın taraftarlarıdır. (Maide Suresi, 56)

Allahın razılığını qazana bilmək üçün mallarını və canlarını heç düşünmədən fəda etməyə hazır olan səhabələr bu dövrdə infak mövzusunda da böyük fədakarlıq nümunələri göstərmişlər. Allaha və axirətə qəti bir imanla inanmış olmalarından ötəri, infak etməyi heç bir zaman özləri üçün bir itkin olaraq görməmiş; tam əksinə bunu Allahın sevgisini, yaxınlığını qazana biləcəkləri əhəmiyyətli bir fürsət olaraq qiymətləndirmişlər. Allahın Quranda "(Ey insanlar!) Sizə nə olub ki, (mal-dövlətinizi) Allah yolunda xərcləmirsiniz? Halbuki göylərin və yerin mirası (bütün sərvəti, eləcə də siz öləndən sonra qoyub gedəcəyiniz malın hamısı) ancaq Allahındır. Sizlərdən (mal-dövlətini) fəthdən (Məkkənin fəthindən) əvvəl (Allah yolunda) sərf edənlər və (müşriklərə qarşı) vuruşanlar (başqaları ilə) eyni deyillər. Onlar (mallarını Allah yolunda) fəthdən sonra sərf edib döyüşənlərdən dərəcə etibarilə daha üstündürlər. Bununla belə, Allah onların hamısına (həm birincilərə, həm də ikincilərə) ən gözəl mükafat (Cənnət) vəd buyurmuşdur. Allah sizin nə etdiklərinizdən xəbərdardır!" (Hədid Surəsi, 10) ayəsiylə bildirdiyi kimi, çətinlik anında mallarından fədakarlıq etmələrinin Allah Qatındakı dəyərini bilərək hərəkət etmişlər.

Bir ayədə kəsilən qurbanlar üçün "Onların nə əti, nə də qanı, əlbəttə, Allaha çatmaz. Allaha çatacaq olan yalnız sizin təqvanızdır (səmimi-qəlbdən etdiyiniz ibadətdir). Allah sizi doğru yola yönəltdiyi (sizə həccin əməllərini göstərdiyi) üçün Onu (layiqincə) uca tutasınız deyə, bunları sizə belə ram etdi. (Ey Muhəmməd!) Ehsan edənlərə (Cənnətlə) müjdə ver!" (Həcc Surəsi, 37) ayəsiylə bildirildiyi kimi, infak mövzusunda da Allah Qatında əsl əhəmiyyətli olan adamın təqvası və xalis niyyətidir. Bolluq içərisində olan bir insan infak edəcək çox çox imkan tapa bilərkən, darlıq içərisindəki bir kimsənin imkanları çox daha məhdud ola bilər. Amma əgər niyyəti xalis isə, az infak imkanı tapan adam da Allah Qatında çox gözəl bir qarşılıq ala bilər. Çünki axirətdə alınacaq olan qarşılıq, edilən infakın miqdarıyla deyil, kəslərin ixlaslarıyla əlaqəlidir.

Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) dövründə səhabələrin bu mövzudakı səylərinə baxıldığında da, Allah yolunda infak etdikləri şeyin miqdarı ya da mahiyyətindən çox ixlasları diqqət çəkməkdədir. Səhabələrin hər biri "Hər kəsin (hər ümmətin) üz tutduğu bir qibləsi vardır. (Ey müsəlmanlar!) Yaxşı işlər görməkdə bir-birinizi ötməyə çalışın! Harada olursunuzsa olun, Allah sizi (qiyamətdə) bir yerə toplayacaqdır. Həqiqətən, Allah hər şeyə qadirdir!" (Bəqərə Surəsi, 148) ayəsiylə ifadə edildiyi kimi, bütün imkanlarıyla İslamiyyətin yayılması üçün çalışmışlar.

İnkar edənlərin, Müsəlmanlara böyük əziyyət etdikləri, möminlərin aclıq, susuzluq, soyuq, xəstəlik, qorxu, hər cür hədələmə, təzyiq və işgəncə riski altında yaşadıqları bu dövrdə İslamın yayılması səbəbiylə çox böyük bir əzm və dayanıqlılıq göstərmişlər. Kimiləri bağını, bağçasını, su quyusunu; kimisi evini, yeməyini, kimisi də malını infak edərək Müsəlmanlara dəstək olmağa çalışmışdır. Əvvəlki hissədə Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)ı qorumaq üçün əlini sipər etdiyindən bəhs etdiyimiz Hz. Talha da bu mövzuda nümunə bir rəftar sərgiləmişdir. Müsəlmanların ən ehtiyac duyduqları dövrlərdən birində əlindəki imkanlarla bir quyu almış və bunu möminlərin istifadəsinə təqdim etmişdir. Rəvayətlərdə Hz. Talha bin Ubeydullahın infak mövzusundakı üstün əxlaqı və göstərdiyi fədakarlıqlar belə izah edilməkdədir:

Hz. Talha, Zəng-Quruda Döyüşündə Müsəlmanların susuz qalmaması üçün quyu alıb onu möminlərə vermişdir. O zaman quyu almaq və infak etmək çox böyük comərdlik idi. Zü'l-Usra səfərində isə döyüşə qatılanları tək başına doyurmuşdur. Gündəlik gəliri min qızıl idi. Yetimləri saxlayar, kasıbların ehtiyaclarını görər, biçarələrə kömək edər. Möhtac olanlara pul verərdi. Teymoğullarının bütün möhtacları, onun hizməti altında idi. Hz. Talha, bunların dullarını evləndirər, borclularının borclarını ödəyərdi. 69

Mədinənin ən varlı ailələrindən birinə mənsub olan və sahib olduğu hər şeyi Allahın razılığını qazana bilmək üçün fəda edən Hz. Əbu Talha da eyni üstün əxlaqı göstərən səhabələrdəndir. Hz. Əbu Talhanın infak mövzusunda göstərdiyi fədakarlıq isə belə rəvayət edilməkdədir:

Əbu Talha, Mədinədə xurmalıq mal cəhətdən Ənsarın ən zəngini idi. Özü tərəfindən mallarının ən sevimlisi də "Beyruha" (deyilən bostanı) idi. Beyruha, Məscidi Nəbəvi qarşısında idi. Rəsulullah (s.ə.s.) də Beyruhaya girər və onun içindəki gözəl sudan içərdi. Ənəs (r.a.) demişdir ki: "(Ey möminlər! Malınızın sevdiyiniz qisimindən tasadduk etmədikcə tam mənasıyla xeyirə, Allahın razılığına nail ola bilməzsiniz" ayəsi nazil olunca, Əbu Talha doğrudan Rəsulullah (s.ə.s.) yanına gəlib demişdir ki:

-Ya Rəsulullah! Allah Təbarəkə və Təala: (Ey möminlər! Malınızın sevdiyiniz qisimindən Allah rizası üçün infak etmədikcə tam mənasıyla xeyirə, Allahın razılığına nail ola bilməzsiniz!) buyurur. Malımın mənə ən sevimli olanı "Beyruha"dır. Beyruha' Allah üçün sədəqədir. Bu sədəqənin xeyirini və Allahu Təala Qatında bostanımın axirətdəki görünüşünü ümid edirəm. Ya Rəsulullah! Bu bostanımı Allahu Təalanın sənə göstərdiyi uyğun olan şəkildə, Allahın razı olacağı istiqamətdə istifadə et! 70

Comərd əxlaqıyla önə çıxan səhabələrdən bir başqası da, Mədinəyə hicrət etdiyində yeddi ay Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.)i evində qonaq etmiş olan Sad bin Ubadədir. "Allahım mənə comərdlik edə biləcəyim mal ver" deyərək dua etdiyi bildirilən Sad bin Ubadənin fədakarlıqları rəvayətlərdə belə izah edilməkdədir:

Sad bin Ubadə, qıtlıq və quraqlıq illərində xalqa yemək təmin edər, yolda qalanlara kömək edər, qonaqları ən gözəl şəkildə qarşılayar, müsibət və ehtiyac zamanlarında kömək edər, qəbilələrin yurdlarına çatmasına kömək edərdi.

627 ilində baş verən Gared səfərində, orduya ərzaq olaraq on dəvə yükü xurma, Xəndək Döyüşündən dərhal sonra edilən Bəni Kurayza qəzasında bütün orduya yemək vermişdir.

Sad bin Ubadənin qala şəklində bir evi vardı. Burada hər gün Əshabı Kiram içində Əshabı Suffa deyilən kimsəsiz, yoxsul Müsəlmanlardan hər gün 80 adama yemək və içəcək verərdi. Hz. Sad bin Ubadə ayrıca Mədinədə "Sikayəsi al-Sad" adını verdiyi bir quyu açdırmış və bu su quyusunu Müsəlmanların istifadəsinə təqdim etmişdir.

Ərəb qəbilələri içində ənsardan olan Evs və Hazrəc qəbilələrinin ən irəli gələnlərindən olan Sad bin Ubadə və Sad bin Muazın İslama çox böyük xidmətləri olmuşdur. Hər ikisinin də İslamiyyətə xidmətləri və Müsəlmanlar üçün göstərdikləri fədakarlıqları, ağılları çaşdıracaq dərəcədə idi. Mallarıyla, canlarıyla ən çoxuyla çox xidmət etmiş, bu uğurda fəda etmədikləri heç bir şeyləri qalmamışdı. Ənsar arasında ən qabaqda gələn səhabələrdən biri olan Sad bin Ubadə daim İslamiyyətə xidmət etmiş, Mədinəli Müsəlmanları İslam dini üçün fədakarlıq və xidmət etməyə təşviq etmişdir. 71

O dövrdə Məkkənin ən zəngin və ən söz sahibi ailələrindən birinə mənsub olan və Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in təbliğinə uyğun gələn ilk Müsəlmanlardan biri olan Ərkam b. Əbil Ərkam isə, ilk Müsəlmanların böyük hədələmə və təzyiq altında olduqları; ən yaxın qohumlarından belə əziyyət gördükləri, ibadətlərini gizlicə yerinə yetirdikləri bir dövrdə, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a, evini Müsəlmanların xidmətinə açdığını bildirmişdir. Hz. Ərkamın Kəbəyi Muazzamanın qərb tərəflərindəki bu evi, Müsəlmanlar üçün çox böyük bir nemət olmuşdur. Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.) və o dövrdə ədədləri 10-15i keçməyən möminlər bura yerləşmiş; bu ev vəsiləsiylə ibadətlərini rahatlıqla yerinə yetirə bilmə və İslamiyyətin yayılması üçün çalışa bilmə imkanı tapmışlar. Üç ilə qədər qaldıqları bu evdə edilən təbliğlər, bir çox adamın İslamiyyəti qəbul etməsinə vəsilə olmuş, Ərkam b. Əbil Ərkamın evi İslam tarixində çox əhəmiyyətli bir rol oynamışdır. İlk Müsəlmanlar özlərinə edilən əziyyət və işgəncələrdən xilas olmaq üçün bu evə sığınmış, Hz. Ömərin qatılmasıyla 40 adam olana qədər Səhabəyi Kiram burada qalmışlar. 72 O dövrdə Müsəlmanların necə çətin şərtlər altında olduqları düşünüləcək olunsa, Ərkam b. Əbil Ərkamın bu rəftarının əhəmiyyəti çox daha yaxşı aydın ola biləcək.

İslam tarixində, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)a olan sevgisi və sədaqətiylə, şərəflə xatırlanan səhabələrdən bir başqası isə Hz. Əbubəkrdir. Hz. Əbubəkr, göstərdiyi bir çox üstün əxlaq xüsusiyyətinin yanında infak mövzusundakı ixlasıyla da Müsəlmanlar üçün gözəl bir nümunə olmuşdur. Tarixi qaynaqlarda Hz. Əbubəkrin, Müsəlmanların güclənməsi və İslamiyyətin yayılması üçün, bəlkə də dəstəyə ən çox ehtiyac olan bu dövrdə sahib olduğu bütün malını böyük bir şövq və istəklə infak etdiyi, hətta ilk sədəqəni Hz. Əbubəkrin infak etdiyi izah edilməkdədir:

Hz. Əbubəkr, barış zamanlarında və səfərdə Rəsulullahdan heç ayrılmadı. Ona hər vaxt yoldaşlıq etdi. Hər vaxt, malını, canını fəda etməyə hazır halda yanında gözləyərdi. Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.)in ilk xəlifəsi olan Əbubəkr dini qüvvətləndirmək üçün malını verməkdə, düşmənə qarşı mübarizə etməkdə, həmişə qabaqda olmuşdur. Təbuk Döyüşündə, Rəsulullah, hər kəsin kömək etməsini əmr buyurunca, hər kəs malının bir qisimini gətirib verdi. Sonra Hz. Əbu Bəkir də malını gətirib təslim etdi. Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.) Hz. Əbu Bəkirə dönüb soruşdu:
- Ya Əbubəkr, sən evinə nə buraxdın?
- Ya Rəsulullah, evimə bir şey buraxmadım. Hamısını bura gətirdim. Onlara Allah və Rəsulunu buraxdım.
Hz. Peyğəmbər malının yarısını gətirib verən Hz. Ömərə də "Ailənə bir şey buraxdınmı?" deyə soruşdu. O isə "Bəli malımın yarısını gətirdim; digər yarısını isə onlara buraxdım" dedi. Sonra Hz. Əbubəkrin malının hamısını gətirdiyini eşidincə də "Onunla yarışdığımız bütün xeyr işlərində o məni keçmişdir" dedi. 73

Əshab-ı kiramın ən zənginlərindən olduğu halda, mala qarşı heç bir sevgisi olmayan Əbdürrəhman bin Avf da gözəl əxlaqıyla İslam tarixinə keçmişdir. Əbdürrəhman bin Avf dünya həyatında sərvət və mal sahibi olmağa əhəmiyyət verməmiş, Müsəlman olaraq yaşamağı hər şeyin üstündə tutmuş səhabələrdəndir. Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) ilə birlikdə bütün döyüşlərə qatılan Əbdürrəhman bin Avf, Allah yolunda çox çox mal infak etmiş, Uhud Döyüşü əsirlərini azad etdirmiş və hər birinə yüksək miqdarda qızıl paylamışdır. Təbuk Səfərində yenə çox çox miqdarda at və yüklü dəvə vermişdir. 74 Əbdürrəhman bin Avfın Təbuk Döyüşündə infak mövzusunda göstərdiyi fədakarlıqlar, İbn Abbasdan belə rəvayət edilməkdədir:

İbn Abbas belə izah edir: Taifdən dönüşündən altı ay sonra Hz. Peyğəmbərin yanına getdim. Allahu Təala ONA, Təbuk Döyüşünü əmr etdi, bu, Hicazda istiliyin ən şiddətli olduğu bir zamana rast gəlirdi. Münafiqlərin sayı çox idi. Dahası o sırada Suffe səhabələri də bir xeyli artmışdı. Bunlar məscidə bitişik bir evdə qalırdılar. Hz. Peyğəmbərin və digər möminlərin verdikləri sədəqələrlə dolanırdılar. Döyüş çıxdığında Müsəlmanlar onları öz aralarında paylaşardılar. Müsəlmanlardan vəziyyəti yaxşı olanlar ya onlardan birinin döyüş təchizatını ya da içlərindən dörd adamın yemək ehtiyacını üzərinə agötürərdi. Sonra da birlikdə döyüşə gedərdilər. Hz. Peyğəmbər bu döyüşdə də Müsəlmanlara mallarını Allah yolunda və ONun razılığı üçün xərcləmələrini əmr etdi. Onlar da bu əmrə uyğun gələrək Allahın razılığını qazana bilmək üçün mallarını infak etdilər. Kasıb Müsəlmanlardan bir qisiminə minik təmin edilə bildi; ancaq bəziləri də piyada qaldı. O gün Əbdürrəhman bin Avf ikiyüz ukiyyə (1 ukiyyə 40 dirhəm dəyərində bir ağırlıq ölçüsüdür) pul köməyində oldu. Bu o gün Müsəlmanların vermiş olduqları sədəqələrin ən böyüyü idi. Hz. Peyğəmbər, Əbdürrəhmana "Ailən üçün bir şey buraxdınmı?" deyə soruşdu. O da "bəli infak etdiyimdən daha çoxunu buraxdım" dedi. Hz. Peyğəmbər "Yaxşı onlara nə buraxdın?" deyə soruşduğunda Əbdürrəhman "Allah və Rəsulunun vəd etdiyi ruzi və xeyiri buraxdım" dedi. 75

Bu dünya hayatı, yalnızca bir oyun ve '(eğlence türünden) tutkulu bir oyalanmadır'. Gerçekten ahiret yurdu ise, asıl hayat odur. Bir bilselerdi. (Ankebut Suresi, 64)

Rəsulu Əkrəm Əfəndimizin Təbuk Səfərindəki bu çağırışına bütün səhabələr kimi Hz. Osman da ən gözəl şəkildə cavab vermişdir. Hz. Osman ordunun üçdə birini təchiz etmiş, beləcə hər kəsdən çox daha çox infakta olmuşdur. Onun köməyindən sonra ordunun heç bir ehtiyacının qalmadığı rəvayət edilməkdədir. 76

Mədinədə qıtlıq olduğu bir dövrdə isə Hz. Osmanın Şamdan gələn yüz dəvə yükü buğda karvanını Əshab-ı kiram üçün satın aldığı daha sonra da bunları Mədinədə olan kasıblara, Səhabəyi Kirama pulsuz payladığı, yüz dəvəni də kəsib kasıblara yedirdiyi rəvayət edilməkdədir. 77

Dörd böyük xəlifədən Hz. Ömərin oğulu olan Abdullah bin Ömər də yenə comərdliyiylə tanınan səhabələrdəndir. Rəvayətlərdə Abdullah bin Ömərin bu əxlaqından belə bəhs edilməkdədir:

Abdullah bin Ömər, min adam azad etməyincə, ruhunu təslim etmədi. Sevməyə başladığı bir şeyi Allah rizası üçün, ehtiyacı olana verərdi. Beləcə, Allahu Təalanın; "Sevdiyiniz şeylərdən infak etmədikcə, yaxşılığa qovuşa bilməzsiniz!" (Al-İmran Surəsi, 92) bu ayəsi ilə əməl edərdi. 78

Allah Quranda Səhabəyi Kiram kimi bu əxlaqı göstərən bütün Müsəlmanları belə müjdələməkdədir:

Mömin olmaqla bərabər, yaxşı işlər görən kişilər və qadınlar Cənnətə daxil olarlar. Onlara xurma çərdəyi qədər haqsızlıq edilməz! (Nisa Surəsi, 124)

Dipnotlar

42- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 1, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/1, sf. 297 (Terğib, V/148; Beyhaki Hz. Aişe’den)

43- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 1, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/1, sf. 28

44- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Sentez Neşriyat, Cilt 1, Temel Eserler Serisi: 2/1, sf. 318 (Müslim)

45- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 3, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/3, sf. 129 (Sıfatu’-Safve, I/69 (Buhari ve Müslim, Cabir b. Abdillah’tan) İbn-i Kesir, Peygamberimizin Şemaili Mu’cizeleri, Temel Neşriyat, sf. 84

46- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 3, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/3, sf. 129 (Heysemi, IX/13) İbn-i Kesir, Peygamberimizin Şemaili Mu’cizeleri, Temel Neşriyat, sf. 84

47- İbn-i Kesir, Peygamberimizin Şemaili Mu’cizeleri, Temel Neşriyat, sf. 86

48- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 2, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/2, sf. 196 (Heysemi X/239 (Bezzar’dan. Ayrıca Taberani’nin de benzer şekilde rivayet ettiği kaydedilir)

49- İbn-i Kesir, Peygamberimizin Şemaili Mu’cizeleri, Temel Neşriyat, sf. 87

50- İbn-i Kesir, Peygamberimizin Şemaili Mu’cizeleri, Temel Neşriyat, sf. 89

51- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 2, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/2, sf. 192 (Kenz III/310 (İbn Asakir, Enes’ten)

52- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 1, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/1, sf. 90 (Ebu Nuaym, Delail, s. 105, (Akıl b. Ebi Talib’ten)

53- http://www.geocities.com/halit_1982/ ResulullahinsuvarilerindenMikdadbinEsved.htm

http://www.esselam.net/sahabeler/bir/59.htm http://www.hasbahca.net/islam/eshab/ResulullahinsuvarilerindenMikdadbinEsved.htm

http://www.huzuradogru.com/eshabikiram/mikdad_bin_esved.htm

54- http://www.geocities.com/halit_1982/ResulullahinsuvarilerindenMikdadbinEsved.htm http://www.esselam.net/sahabeler/bir/59.htm

http://www.hasbahca.net/islam/eshab/ResulullahinsuvarilerindenMikdadbinEsved.htm http://www.huzuradogru.com/eshabikiram/mikdad_bin_esved.htm

55- Salih Suruç, Kainatın Efendisi Peygamberimizin Hayatı, cilt 1, Yeni Asya Neşriyat, sf. 211-212, 594) (İbni Sa’d, Tabakat, 3:219; İbni Hacer, a.g.e., 2:221) http://www.esselam.net/sahabeler/bir/9.htm www.hasbahca.net/islam/eshab/ resullulahinokcusutalhabinubeydullah.htm

www.huzuradogru.com/eshabikiram/talha_bin_ueydullah.htm http://www.huzuradogru.com/peygamberler/kainatin_efendisi/uhud_savasi/hazreti_talhanin_fedakarligi.htm

56- http://www.geocities.com/halit_1982/eshabikiraminmeshurkumandanlarinumanbinmukarrin.htm http://www.esselam.net/sahabeler/bir/64.htm

http://www.hasbahca.net/islam/eshab/eshabikiraminmeshurkumandanlarinumanbinmukarrin.htm

57- http://www.esselam.net/sahabeler/ bir/43.htm

http://www.huzuradogru.com/eshabikiram/ebu_saidi_hudri.htm http://www.hasbahca.net/islam/eshab/cokhadisrivayetedenyedisahabidenbiriEbuSaidiHudri.htm

Şamil (Şümüllü Geniş) İslam Ansiklopedisi, Akit Gazetesi hediyesi, Şamil Yayınevi, Genel Yayın yönetmeni: Prof. Dr. Ahmed Ağırakça, cilt 2, sf.174

58- http://www.geocities.com/halit_1982/

MedinedemuhacirlerdenilkdogansahabiAbdullahbinZubeyr.htm

http://www.hasbahca.net/islam/eshab/MedinedemuhacirlerdenilkdogansahabiAbdullahbinZubeyr.htm

http://www.huzuradogru.com/eshabikiram/abdullah_bin_zubeyr.htm http://www.esselam.net/sahabeler/bir/24.htm

59- Ziyad Ebu Ğanime, Mevakıfu Batule min sun’I I-İslam –Asrı Saadetten Günümüze İslam Kahramanları, Türkçesi: Abdullah Kara, Ravza Yayınları 31, İstanbul 1993, sf. 122

60- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 1, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/1, sf. 447 (İstiab, I/550, İbn Sa’d, III/66, Beyhaki, IX/21; Hakim, III/353; Mecma, IX/321)

61- Ziyad Ebu Ğanime, Mevakıfu Batule min sun’I I-İslam –Asrı Saadetten Günümüze İslam Kahramanları, Türkçesi: Abdullah Kara, Ravza Yayınları 31, İstanbul 1993, sf. 168-172

62- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 1, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/1, sf. 313 (Kenzü’l-Ummal, V/310; Ebu Nuaym ve İbn Asakir’den); Hakim, Müstedrek, III/242, (Abdullah b. Sa’d’dan) (Burada Ayyaş (Ekmekçi) yerine, Sühely b. Amr vardır. Istiab III/150.)

Ziyad Ebu Ğanime, Mevakıfu Batule min sun’I I-İslam –Asrı Saadetten Günümüze İslam Kahramanları, Türkçesi: Abdullah Kara, Ravza Yayınları 31, İstanbul 1993, sf. 157-158

63- Ziyad Ebu Ğanime, Mevakıfu Batule min sun’I I-İslam –Asrı Saadetten Günümüze İslam Kahramanları, Türkçesi: Abdullah Kara, Ravza Yayınları 31, İstanbul 1993, sf. 39

64- Ziyad Ebu Ğanime, Mevakıfu Batule min sun’I I-İslam –Asrı Saadetten Günümüze İslam Kahramanları, Türkçesi: Abdullah Kara, Ravza Yayınları 31, İstanbul 1993, sf. 62

65- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 1, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/1, sf. 295 (Kenzü’l-Ummal, V/310; Ebu Nuaym, Hilye , I/260) Büyük Hadis Külliyatı, Cem’ul Fevaid, İz Yayıncılık, cilt 3, Yeni Şafak, sf. 332 (Rudani. Ebu Musa (r.a.’dan) (Bu hadisi Buhari (mağazi bölümü 31/2, V, 52) ve Müslim (149, sf.1449) Ebu Usame an Büreyd b. Abdillah b.e. Bürde an Ebi Bürde an Ebi Musa asl-ı senedi ile tahric ettiler) Riyazzu’s Salihin, Peygamberimizden Hayat ölçüleri, Erkam yayınları, İstanbul, cilt 1, sf. 349

66- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 2, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/2, sf. 21 (Heysemi, VI/113 (Taberani’den)

67- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 2, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/2, sf. 21 (Heysemi, VI/113 (Taberani’den)

68- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 1, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/1, sf. 319 (Bidaye, IV/49 (Ibn İshak’tan)

69- http://www.geocities.com/halit_1982/resullulahinokcusutalhabinubeydullah.htm http://www.hasbahca.net/islam/eshab/resullulahinokcusutalhabinubeydullah.htm

http://www.huzuradogru.com/eshabikiram/talha_bin_ueydullah.htm

70- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 2, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/2, sf. 205

71- www.hasbahca.net/islam/eshab/sadbinubade.html - 13k http://www.hasbahca.net/islam/eshab/sadbinubade.html

http://www.geocities.com/halit_1982/sadbinubade.html

72- Şamil (Şümüllü Geniş) İslam Ansiklopedisi, Akit Gazetesi, Şamil Yayınevi, Genel Yayın yönetmeni: Prof. Dr. Ahmed Ağırakça, cilt 2, sf. 274-275

http://www.geocities.com/halit_1982/eviilkvakifolansahabi.htm http://www.geocities.com/mevlut1us/sahabeler/56.htm

http://www.esselam.net/sahabeler/bir/49.htm http://www.huzuradogru.com/eshabikiram/erkam_bin_ebil_erkam.htm

73- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 1,

Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/1, sf. 410 http://www.huzuradogru.com/eshabikiram/ebu_bekri_siddik.htm http://www.esselam.net/sahabeler/bir/2.htm

74- http://www.esselam.net/sahabeler/bir/6.htm http://www.huzuradogru.com/eshabikiram/abdurrahman_bin_avf.htm http://www.hasbahca.net/islam/eshab/ cennetlemujdelenenonsahabidenbiri.htm

75- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 1, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/1, sf. 407 (İbn Asakir 1/105; Kenz I6249 (Ibn Asakir ve İbn Abid’den)

76- Muhammed Yusuf Kandehlevi, Hayatü’s Sahabe, Hz. Muhammed ve Ashabının Yaşadığı İslami Hayat, Cilt 1, Sentez Neşriyat, Temel Eserler Serisi: 2/1, sf. 411

77- http://www.esselam.net/sahabeler/bir/4.htm http://www.huzuradogru.com/eshabikiram/hz_osman.htm

78- http://www.esselam.net/sahabeler/ bir/ 19.htm, http://www.huzuradogru.com/eshabikiram/abdullah_bin_omer.htm http://www.hasbahca.net/islam/eshab/EncokhadisbilensahabilerdenAbdullahbinOmer.htm

8 / total 10
"Harun Yəhyanın Quran Əxlaqında Fədakarlığın Əhəmiyyəti kitabını online oxuya bilər, facebook, twitter kimi ictimai şəbəkələrdə paylaşa bilər, kompüterinizə endirə bilər, dərs və tezislərinizdə istifadə edə bilər və saytı istinad göstərmək şərtiylə müəllif haqqı ödəmədən sayt və bloqlarınızda nəşr edə bilər və köçürüb çoxalda bilərsiniz."
Harun Yəhya əsərlərinin nəticəsi| Sayt haqqında | Açılış səhifəsi et | Favoritlərə əlavə et | RSS Xidməti
Bu saytda yayımlanan bütün materiallar sayta istinad edilərək qonorar ödənilmədən köçürülə və çoxaldıla bilər.
© Saytımızda və digər bütün Harun Yəhya əsərlərində mövcud olan hörmətli Adnan Oktara aid şəxsi fotoşəkillərin müəllif hüquqları Qlobal Nəşriyyat Ltd. şirkətinə aiddir. Qismən də olsa icazəsiz istifadə edilə bilməz və nəşr oluna bilməz.
© 1994 Harun Yəhya. www.harunyahya.org
page_top
iddialaracevap.org adnanoktarhaber.com adnanoktarhukuk.com adnanoktargercekleri.net
YENİ AÇILAN CEZAEVLERİYLE ÖVÜNEN BİR ÜLKE OLMAMALIYIZ
RASİM OZAN KÜTAHYALI'NIN İDDİALARINA CEVAPLARIMIZ VE BAZI TAVSİYELERİMİZ
BAZI EMNİYET VE YARGI MENSUPLARININ SAYIN ADNAN OKTAR VE ARKADAŞLARI...
GAZETECİ HAKAN EROL'UN SON İDDİALARINA İLİŞKİN CEVAPLARIMIZ VE BAZI...
FİKREN İKTİDAR OLMAK, SAYIN ADNAN OKTAR'IN DARWINİZMİ VE MATERYALİZMİ...
DEĞERLİ AĞABEYİMİZ NAZİF OKUMUŞ’UN DÜŞÜNMEYİ GÖZ ARDI ETTİĞİ BAZI ÖNEMLİ...
SAYIN CUMHURBAŞKANIMIZ’A AÇIK MEKTUP
YENİ PARALEL DEVLET YAPILANMALARINA DİKKAT
BURHANİYE T TİPİ KAPALI CEZAEVİNDE BULUNAN ARKADAŞLARIMIZIN CAN...
MUHAFAZAKAR VE DİNDAR CAMİALARDAKİ KARDEŞLERİMİZE ÖNEMLİ AÇIKLAMALAR
ADALET, SADECE KENDİNDEN OLAN İÇİN DEĞİL HERKES İÇİN SAVUNULMALIDIR
SAYIN BARIŞ PEHLİVAN’A DOSTANE BİR HATIRLATMA
MÜSLÜMAN, ONA BAKANIN TAM OLARAK KENDİSİNİ GÖRDÜĞÜ TERTEMİZ BİR AYNA...
GAZETECİ MİNE G. KIRIKKANAT’IN 18.05.2021 TARİHLİ SOSYAL MEDYA PAYLAŞIMINA...
SAYIN ADNAN OKTAR’IN EDİRNE'DEN BATMAN BEŞİRİ CEZAEVİNE NAKLEDİLME...
SAYIN ADNAN OKTAR’A SUİKAST PLANLARI MI YAPILIYOR? BATMAN KAPALI CEZA...
SAVCI SERDAR AKAN'A GÜVENMİYORUZ
İNSANLARI AÇIKÇA VE SAYISIZ KERELER ÖLÜMLE TEHDİT EDEN ÖZKAN MAMATİ'NİN...
ALİ EYÜBOĞLU, YOK HÜKMÜNDEKİ BİR MAHKEME KARARINI SAVUNMAK YERİNE,...
KİN VE NEFRETLE YOĞRULMUŞ KÜÇÜK, SEFİL VE HAYSİYETSİZ BİR GÜRUHUN...
SAYIN ADNAN OKTAR’I ÖVMEK SUÇ DEĞİLDİR
DİNSİZ-ATEİST ARDINDAN DA KOMÜNİST BİR TÜRKİYE OLUŞTURMAK İSTEYENLERİN...
YARGIDAKİ ADALETSİZ VE ANORMAL UYGULAMALAR ULUSAL BASININ TEPKİSİZLİĞİNDEN...
“ÇAMUR AT KURTUL!” AHLAKSIZLIĞI HUKUK ADINA DAYATILAMAZ
SAYIN CUMHURBAŞKANIMIZ RECEP TAYYİP ERDOĞAN’A AÇIK MEKTUPTUR
SAYIN CUMHURBAŞKANIMIZ RECEP TAYYİP ERDOĞAN BEYEFENDİYE AÇIK MEKTUPTUR
TBAV’DAN CUMHURİYET GAZETESİNİN "MÜGE ÖĞÜTÇÜ" KONULU HABERİNE TEKZİPTİR
SAYIN CUMHURBAŞKANIMIZA AÇIK MEKTUP–BAZI ÖZEL SEÇİLMİŞ HAKİM VE SAVCILARIN...
TÜRKİYE’NİN EN ÖNEMLİ BEKA SORUNLARINDAN BİRİ GENÇ KESİMLE İLETİŞİMİ...
EMNİYET GENEL MÜDÜR YARDIMCISI MUSTAFA ÇALIŞKAN 2018 SENESİNDEKİ...
BULUNDUKLARI YERE, SAYIN ADNAN OKTAR’IN 40 YILLIK FİKRİ MÜCADELESİ...
TÜM DOSYANIN YALAN VE İFTİRA DOLU OLDUĞU MÜGE ÖĞÜTCÜ’NÜN "SÖZDE" ETKİN...
HAKAN EROL İSİMLİ KİŞİNİN İFTİRALARINA CEVAPLAR
DÖRT AYAKLI ORGANİZE BİR YAPININ BASKI VE ZORLAMALARI ALTINDA SÜRDÜRÜLEN...
HASTA BİR İNSANIN GÖZ GÖRE GÖRE CEZAEVİNDE ÖLÜME TERK EDİLMESİNİ SAVUNMAK...
SABAH MEDYA GURUBU İSA TATLICAN'A KARŞI DİKKATLİ OLMALIDIR
ZAFER ARAPKİRLİ'NİN KRT TV'DE HAKAN EROL İLE YAPMIŞ OLDUĞU RÖPORTAJDA...
BARIŞ TERKOĞU VE AYŞENUR ARSLAN HAKKINDA NE YAZIK Kİ YANILMIŞIZ
CÜBBELİ AHMET HOCA’YA NEFRET ÜSLUBU YAKIŞMIYOR. TÜM MÜSLÜMAN CEMAAT VE...
AV. SN. CELAL ÜLGEN'İN SAMİMİYETLE İMTİHANI
BİZLERE YÖNELİK BİTİP TÜKENMEYEN SALDIRI VE İFTİRALAR, TEHLİKELİ BİR CAMİA...
SAYIN AYŞENUR ARSLAN HANIMEFENDİ'YE AÇIK MEKTUP
SAYIN ADNAN OKTAR'IN 15 MART 2021 TARİHLİ CEZAEVİ FOTOĞRAFI UÇANKUŞ TV...
ÖZKAN MAMATİ’NİN, TUTUKLANMAKTAN KURTULMAK İÇİN, NEFRET VE HUSUMET...
SAYIN ADNAN OKTAR’A YÖNELİK TEHDİT VE SUİKAST HAZIRLIĞINDA OLAN BAZI...
SAĞ VE SOL BİRBİRİNİN DÜŞMANI DEĞİL AYNI VATANIN GÜZEL İNSANLARI, AYNI...
DİNİN TAHRİF EDİLMESİNDEN ENDİŞE DUYANLAR ASIL, İSLAM’LA DARWİNİZMİ...
DECCALİYETİN KULLANIŞLI SİLAHI DARWİNİZMİ ELİNDEN ALMAK, HÜKÜMETİMİZE...
SAYIN ADNAN OKTAR'IN GÜZEL SÖZLERİNDEN, SEVGİ SANATI
SABAH GAZETESİ YAZARI SN. FERHAT ÜNLÜ HABER VE YORUMLARINDA SAMİMİ VE...
DÜNYADAKİ DECCALİYET ŞU AN İNGİLİZ DERİN DEVLETİDİR
MEHDİYETİ ANLATMANIN DEVLETİN BEKASINA YÖNELİK HİÇBİR TEHDİT...
AKİT MEDYA GRUBU SAHİBİ SAYIN KARAHASANOĞLU KARDEŞLER VE GAZETENİN ÖNDE...
KALABALIKLAŞAN CEZAEVLERİ İLE KÖTÜLEŞEN KOŞULLAR VE GEBZE KADIN KAPALI...
ADNAN OKTAR DAVASINDA YAŞANAN TARİHTE GÖRÜLMEMİŞ HUKUK FACİASI TÜRKİYE'DE...
DEĞERLİ BASIN MENSUPLARIMIZ! EN DOĞRU VE BAŞARILI YAYIN VİCDANINIZA UYAN...
CAMİAMIZLA FETÖ VE IŞİD ARASINDA ZORAKİ BENZERLİK KURMA ÇABALARI...
ÖZKAN MAMATİ İSİMLİ KİŞİNİN İFTİRA VE YALAN İHBARLARINA İTİBAR EDEREK...
BİTMEK TÜKENMEK BİLMEYEN DİJİTAL ARŞİV MASALLARI
GİZLİ DOSYA ADI ALTINDA YÜRÜTÜLEN KARANLIK VE HUKUKSUZ FAALİYETLER...
HASTA BİR İNSANIN GÖZ GÖRE GÖRE CEZAEVİNDE ÖLÜME TERKEDİLMESİNİ SAVUNMAK...
SAYIN PERİNÇEK VE AYDINLIK CAMİASINI ARAMIZDAKİ İDEOLOJİK FİKİR...
BUGÜN SAYIN ADNAN OKTAR’I DEKOLTE SEBEBİYLE ELEŞTİRENLER GEÇMİŞTE TAM...
1999 YILINDAKİ KAN KAMPANYASININ, DEVLETİN KURUMLARI TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN...
“BU DOSYADAN CEZA ÇIKMAZ YENİ BİR OPERASYON YAPIN” MANTIĞI, BİR HUKUK...
GENÇLERİMİZİN DİNDEN UZAKLAŞMALARI HIZLA ÖNLEM ALINMASI GEREKEN ÖNEMLİ BİR...
BASIN MENSUPLARI ADLİ EMANETTEKİ ARKADAŞLARIMIZA AİT RUHSATLI VE HİÇBİR...
İSTİNAF MAHKEMELERİNİN ETKİSİZ OLDUKLARINA DAİR SÖYLENTİLER HAKKINDA SAYIN...
SAYIN ADNAN OKTAR HİÇBİR ZAMAN KORONA OLMAMIŞTIR. ŞAİBELİ BİR KORONA TESTİ...
AÇIK GÖRÜŞLERİN KAYIT ALTINA ALINMASI EN TEMEL İNSAN HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİNE...
ODA TV’NİN PROVOKATİF YAZILARA DEĞİL HUKUKU, ADALETİ, BİRLİĞİ VE...
VERYANSIN TV, TARAFSIZ, DÜRÜST, İLKELİ BİR YAYIN ANLAYIŞINI BENİMSEMELİDİR
GEBZE KADIN KAPALI CEZAEVİNDE KORONA BULAŞTIRILAN ARKADAŞIMIZIN HAYATINDAN...
ADALET VE ŞEFKAT HERKES İÇİN İSTENMEDİKÇE TÜRKİYE’DE HUKUKSUZLUK, ZULÜM VE...
HUKUK DIŞI YILDIRMA OPERASYONLARI SADECE CAMİAMIZI DEĞİL HÜKÜMETİMİZİ VE...
SAYIN YAŞAR OKUYAN'IN CAMİAMIZA GÜYA OPERASYONUN BİLGİSİNİ VERDİĞİ İDDİASI...
GEBZE CEZAEVİNDE KORONAYA KARŞI GEREKLİ ÖNLEMLER ACİLEN ALINMALI
PROF. DR. SEFA SAYGILI’NIN SAYIN ADNAN OKTAR HAKKINDAKİ AÇIKLAMALARI...
SÖZCÜ GAZETESİ YAZARI SAYIN AYTUNÇ ERKİN, KENDİSİNİN DE ÇOK İYİ BİLDİĞİ...
ESER ÇÖMLEKÇİOĞLU'NUN HAYAL ÜRÜNÜ KİTABI, ADNAN OKTAR’IN İSMİYLE ÜNLÜ OLMA...
SAYIN HAKAN URAL'IN “NELER OLUYOR HAYATTA” İSİMLİ PROGRAMDA CAMİAMIZ...
ARKADAŞ CAMİAMIZA YÖNELİK GAYRİ HUKUKİ TEHDİTLER DEVAM EDİYOR; HUSUMETLİ...
CUMHURBAŞKANIMIZ SAYIN RECEP TAYYİP ERDOĞAN’A AÇIK MEKTUP
VERYANSIN TV’DE YAYINLANAN AV. ESER ÇÖMLEKÇİOĞLU RÖPORTAJINA CEVABIMIZDIR
UÇAN KUŞ TV ADLI KANALIN YÖNETİCİLERİ VE PROGRAM YAPIMCILARI KİN VE NEFRET...
SABAH GAZETESİ GERÇEKLERİ ÇARPITMADAN, TARAFSIZ VE İLKELİ HABERCİLİK...
"ADNAN OKTAR DAVASI"NDA HALA KULLANILMAYA ÇALIŞILAN ETKİN PİŞMANLIK...
ADALET BAKANIMIZ SAYIN ABDÜLHAMİT GÜL'E AÇIK MEKTUP
T.C. ADALET BAKANLIĞI CEZA VE TEVKİF EVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE AÇIK MEKTUP...
T.C. ADALET BAKANLIĞI CEZA VE TEVKİF EVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE AÇIK MEKTUP...
CÜBBELİ AHMET HOCA'YA NUR SURESİ'NİN 23. AYETİNİ TEKRAR HATIRLATIYORUZ
DEVLETİMİZDEN DEĞİL DE ANGLOSAKSON BARONLARDAN EMİR ALAN SİYASİLER ACİLEN...
CAMİAMIZA KENDİLERİNCE İFFET DERSİ VERMEYE KALKANLARIN ASIL MESELESİ FİKRİ...
GECEYARISI CEZAEVİ NAKİLLERİ VE GERİ PLANDAKİ SAVCI TALİMATI
GAZETECİ RUŞEN ÇAKIR'A AÇIK MEKTUP
@DREYFUS.TURK İSİMLİ INSTAGRAM SAYFASININ CAMİAMIZLA HİÇBİR İLGİSİ VE...
ASTRONOMİK CEZALAR İÇİN "HAYALİ KIZLARIN İFFETİNİ KORUMA" GEREKÇESİ
ADNAN OKTAR DAVASI: YARGILANMADAN MÜEBBET
ANAL TECAVÜZ TEKNİK OLARAK İMKANSIZDIR. BU KONUDA ALEYHİMİZE YAPILAN...
YARGILAMA HAKKINDAKİ GERÇEKLER VE BAZI BASINDAKİ BOŞA SEVİNÇ NİDALARI
KUMPASÇILARIN HEDEFİNDE BU KEZ DE INSTAGRAM, TWITTER VE DİĞER SOSYAL MEDYA...
SAYIN BARIŞ TERKOĞLU’NA AÇIK MEKTUP
TEK CÜMLELİK İFTİRAYLA MASUM BİR GENÇ KIZA 40 YIL HAPİS CEZASI
ADNAN OKTAR DAVASINDA "18 YAŞIN ALTINDAKİ KIZLARIN İSTİSMARI" YALANI
EBRU ŞİMŞEK OLAYININ İÇYÜZÜ
SAYIN ADNAN OKTAR’IN 10 BİN YILLIK CEZAYI GÜLEREK KARŞILAMASI BAZI...
DAVA DOSYAMIZDA TEK BİR DOĞAL MÜŞTEKİ YOKTUR
CAMİAMIZDA EVLİLİK BEKLENTİSİNE KAVUŞAMAYAN BAZI KIZLAR BUNUN HINCIYLA...
GERÇEK DIŞI HABERCİLİĞİ BENİMSEYEN BİR KISIM BASIN HALKIN GÖZÜNDE GÜVEN VE...
HİÇBİR SUÇ OLMADIĞINI ÇOK İYİ BİLDİKLERİ İÇİN RESMİ MAKAMLAR ARAMIZA POLİS...
DOSYADAKİ SADECE 25 MÜŞTEKİ VE ETKİN PİŞMAN SANIĞIN İFADELERİNDEKİ 1000'E...
YABANCI HUKUKÇU VE AKADEMİSYENLER, ADNAN OKTAR DAVASINDAKİ ETKİN PİŞMAN...
CUMHURİYET GAZETESİNE CEVAP
SAYIN ADNAN OKTAR'IN YAKIN ZAMANDA MAHKEMEYE SUNDUĞU BAZI KISA BEYAN...
ETKİN PİŞMAN OLMAYA ZORLANAN ARKADAŞLARIMIZA OYNANAN OYUN
SAYIN ADNAN OKTAR'IN YAKIN ZAMANDA MAHKEMEYE SUNDUĞU BAZI KISA BEYAN...
TÜRKİYE'DE HUKUK RAFA MI KALKTI?
"FİKREN İKTİDAR OLMAK" ANCAK SAYIN ADNAN OKTAR'IN İLMİ VE FİKRİ...
CAMİAMIZA YÖNELİK 2 YILLIK GİZLİ TEKNİK TAKİPTE TEK BİR SUÇ DELİLİ DAHİ...
ESKİ TAKİPSİZLİK VE ZAMAN AŞIMI KARARLARI YARGILANANLAR ALEYHİNDE...
'ORAL YOLDAN TECAVÜZ' İDDİALARI GERÇEK DIŞIDIR
ÇİZGİ ROMANLARLA, PORNO FİLMLERDEN ALINAN GÖRÜNTÜLERLE KARALAMALAR YAPMAYA...
ADNAN OKTAR HİÇBİR ZAMAN “NAMAZI MİNİ ETEKLE KILABİLİRSİNİZ” DEMEMİŞTİR...
Sn. Adnan Oktar’ın Mahkemede Söylediği Son Sözü
BASIN MENSUPLARIMIZI ADİL VE TARAFSIZ HABERCİLİĞE DAVET EDİYORUZ
GAZETECİ SAYIN İSMAİL SAYMAZ 'A AÇIK MEKTUP
SAYIN ADNAN OKTAR’IN İSMİNİ KOYMASININ ARDINDAN BİRÇOK DEVLET BÜYÜĞÜMÜZ VE...
ADNAN OKTAR DAVASINDAKİ HTS KAYITLARI HUKUKEN SUÇLAYICI YÖNDE DELİL OLARAK...
İDDİANAMEDE, SN ADNAN OKTAR'IN KENDİSİNİ GÜYA "MEHDİ RESUL" İLAN ETTİĞİNE...
15 TEMMUZ DARBE GİRİŞİMİNE KARŞI ÇIKMAK, FETÖ'NÜN İNFAZ LİSTESİNE GİRMEK...
İDDİANAMEDE, KANDİLLİ'DEKİ EVDE SÖZDE "KULE" OLARAK ADLANDIRILAN BİR ODADA...
15 TEMMUZ DARBE GİRİŞİMİ GECESİ SN. ADNAN OKTAR'IN A9 TV'DEN GECE BOYUNCA...
CAMİAMIZA DÜZENLENEN OPERASYONDA "GENELEV VE FUHUŞ MAFYASI" ÖNEMLİ BİR ROL...
SN. ADNAN OKTAR, ESKİ GAZETECİ MEHMET BARANSU İLE SADECE BİR KEZ, 2011...
İDDİANAMEDEKİ EVLİLİK KONUSUNDAKİ SUÇ İSNATLARI GEÇERSİZDİR
15 ARALIK 2020 SALI GÜNÜ YAYINLANAN "ADNAN OKTAR ARKADAŞ GRUBUNA...
FETÖ’YE YARDIM İDDİASI BÜYÜK BİR İFTİRADIR
CUMHURBAŞKANLIĞI YÜKSEK İSTİŞARE KURULU (YİK) ÜYESİ SAYIN CEMİL ÇİÇEK...
GERÇEKTE YAŞANTISI ÇİLE VE SIKINTILARLA DOLU OLAN SN. ADNAN OKTAR’IN “LÜKS...
SAYIN ADNAN OKTAR'IN HİÇBİR ZAMAN MEHDİLİK İDDİASI OLMADIĞI GİBİ MEHDİLİK...
SAYIN ADNAN OKTAR'IN, DEĞERLİ OSMANLI PADİŞAHI SULTAN II. ABDÜLHAMİD HAN'I...
İSRAİLLİ SİYASİLER VE SANHEDRİN HAHAMLARI, TÜRKİYE-İSRAİL İLİŞKİLERİ...
ARKADAŞIMIZ AYŞE KOÇ'UN, 13 KASIM 2020 TARİHİNDE KATILDIĞI BİR TV...
MİLLİYET GAZETESİ MAGAZİN YAZARI SN. ALİ EYÜBOĞLU’NA AÇIK MEKTUP–2
KUMPAS ÇETESİ SON ÇAREYİ KASET İMASI YALANINA SARILMAKTA ARIYOR
SAYIN ADNAN OKTAR VE ARKADAŞLARININ SİVİL DİPLOMASİ FAALİYETLERİNİN...
HALK TV, MEDYA MAHALLESİ PROGRAMINDA ORTAYA ATILAN İDDİALARA CEVAPLARIMIZ
ESKİ SAĞLIK BAKANIMIZ SAYIN OSMAN DURMUŞ’UN VEFATI ÜZERİNE ÇIKAN HABERLERE...
MAVİ MARMARA FACİASINDA, İSRAİL'İN TÜRKİYE'DEN ÖZÜR DİLEYİP TAZMİNAT...
FOSİLLERİN ARTIK DEVLETİMİZ ELİYLE MÜZELERDE SERGİLENECEK OLMASI...
FETÖ BAĞLANTISI YALANI
ŞEREF MALKOÇ AĞABEYİMİZDEN RİCAMIZDIR
MEDYAMIZ ÖZKAN MAMATİ İSİMLİ KİŞİNİN GERÇEK YÜZÜNÜ MUTLAKA BİLMELİDİR
HAKLARINDA HİÇBİR KESİN YARGI KARARI OLMAYAN SN. ADNAN OKTAR VE...
MERVE BÜYÜKBAYRAK AKIL HASTANESİNE SEVK TALEBİ GEREKTİRECEK NE YAPTI?
BASINA ÖZEL HAZIRLANAN SENARYOLARLA HAKKIMIZDA ALGI OLUŞTURULMAYA...
MİLLİYET GAZETESİ MAGAZİN YAZARI SAYIN ALİ EYÜBOĞLU’NA AÇIK MEKTUP
AYRILIP DAĞILMA GİBİ BİR NİYETİMİZ ASLA YOK!
YENİ ŞAFAK GAZETESİ YAZARI SAYIN HASAN ÖZTÜRK’E AÇIK MEKTUP
SAYIN ÖZLEM GÜRSES'E AÇIK MEKTUP
SAYIN MİNE UZUN'A AÇIK MEKTUP
DAVA DOSYASI BOMBOŞ ÇIKINCA MEDET UMULAN ESKİ BİR İFTİRA: "GİZLİ TÜNELDEN...
KONUNUN TARAFLARINA SÖZ HAKKI VERMEDEN TEK TARAFLI YAYIN YAPMASI HABERTÜRK...
SAYIN AHMET HAKAN'A AÇIK MEKTUP
HALK TV'YE AÇIK MEKTUP
OZAN SÜER ARKADAŞIMIZIN TUTUKLANMASIYLA İLGİLİ OLARAK AV. SENA AKKAYA...
TÜRK İNSANI ADİL, TARAFSIZ, DÜRÜST, İLKELİ VE SEVGİ DOLU BİR BASIN ÖZLEMİ...
İFTİRA ÜZERİNE KURULAN DAVAMIZIN TEMELİNDEKİ SEBEP: "HUSUMET"
HÜRRİYET GAZETESİ VE YAZARLARINA CESARETLE VE ISRARLA DOĞRUDAN YANA OLMAK...
SEVGİ, KARDEŞLİK VE SELAM GÖNDERME İDDİALARI TUTUKLAMA GEREKÇESİ OLAMAZ
MEHDİYET İNANCI SEBEBİYLE SAYIN ADNAN OKTAR’IN YANINDAN AYRILMADIĞIMIZ...
TOPLU BİR AKIL TUTULMASI: "GALEYAN"
ELVAN KOÇAK BEY’İN YANLIŞ BİLGİLENDİRİLDİĞİ HUSUSLAR
AV. CELAL ÜLGEN'E AÇIK MEKTUP–3
İNGİLİZ DERİN DEVLETİNİN ÜLKEMİZDEKİ ALÇAK, HAİN VE AŞAĞILIK KRİPTO...
SAYIN MİNE KIRIKKANAT HANIMEFENDİ’YE BİR KEZ DAHA DOSTLUK VE SEVGİ...
MÜŞTEKİ İFADELERİ HAKKINDA BASINDA YER ALAN GERÇEK DIŞI HABERLER
SEVGİDEN VAZGEÇMEK ZULÜM OLUR, TEK İSTEĞİMİZ SEVGİ TOPLUMU OLUŞMASI
2 YILDAN BU YANA CAMİAMIZA KARŞI YAPILAN HAK VE HUKUK İHLALLERİ, ZULÜM VE...
ALİ İHSAN KARAHASANOĞLU KARDEŞİMİZ MASUMİYET KARİNESİNE VE SAVUNMA HAKKINA...
ATV KAHVALTI HABERLERİNDEKİ ASILSIZ İTHAMLARA CEVABIMIZDIR
MİLLİ ÇÖZÜM DERGİSİ BAŞYAZARI AHMET AKGÜL’ÜN İFTİRALARA DAYANARAK YAPTIĞI...
SEVGİYE DAİR HER DAVRANIŞIN SUÇ KAPSAMINA SOKULMA GAYRETİNDEN ENDİŞE...
AV. SN. CELAL ÜLGEN'E AÇIK MEKTUP
CÜBBELİ AHMET HOCAMIZ’DAN MÜSLÜMANLAR HAKKINDA KONUŞURKEN ADİL, DÜRÜST VE...
İSTİKLAL İNTERNET HABER SİTESİ YAZARLARINDAN SAYIN ÖMER AKDAĞ’A...
MADDİ GELİR ELDE ETMEK UĞRUNA TERTEMİZ, NUR GİBİ İNSANLARI ACIMASIZCA YOK...
DOSYAMIZDA ETKİN PİŞMANLIK İFADELERİ DEĞİL, CAN HAVLİYLE KENDİNİ...
SAYIN MİNE KIRIKKANAT HANIMIN SAVUNMA HAKKINI VE DEĞERLİ AVUKATLARI HEDEF...
BASIN KORKU DEĞİL ADALET, DÜRÜSTLÜK VE TARAFSIZLIK ÜZERİNE KURULU YAYIN...
AKİT'TEKİ KARDEŞLERİMİZ YAYINLARINDAKİ HAKARETAMİZ ÜSLUBA KARŞI MUTLAKA...
SN. ADNAN OKTAR DURUŞMALAR BOYUNCA MASKE KULLANMIŞ, GENEL SAĞLIĞIN...
MÜMİN ALLAH’TAN GELEN İŞARETLERİ GÖRÜR VE HAYRA YORAR
KANAL D ANA HABER PROGRAMINI HUKUK VE VİCDAN SINIRLARI İÇİNDE YAYIN...
ARKADAŞIMIZ BÜLENT SEZGİN'DEN SAYIN AYŞENUR ARSLAN HANIMEFENDİ’YE AÇIK...
SAYIN ADNAN OKTAR VE ARKADAŞLARINI GÜYA TEHLİKELİYMİŞ GİBİ GÖSTERME OYUNU
ARKADAŞIMIZ SERDAR SUPHİ TOGAY'IN MAHKEME İFADESİNDEN BASINA YANSIYAN...
SÖZDE ETKİN PİŞMAN OLMAK ZORUNDA BIRAKILAN ARKADAŞIMIZ ALİ ŞEREF GİDER’İN...
TURNİKE İFTİRASINA İTİBAR EDİP DİLE GETİRENLERİN ASIL ÖNCELİĞİ...
AKİT CAMİASINDAKİ KARDEŞLERİMİZ BİZİM İYİ NİYETİMİZİ YAKINDAN BİLİR VE...
GERÇEKLER SAYIN DOĞAN KASADOLU'NUN HAYAL DÜNYASINDA YAŞADIĞINDAN VE...
ALİ İHSAN KARAHASANOĞLU KARDEŞİMİZE HANIMLAR HAKKINDA SAYGILI VE NEZAKETLİ...
MUHAFAZAKAR CAMİADA HAKKIMIZDA MERAK EDİLEN BAZI SORULARA CEVAPLAR
DURUŞMADA YÖNELTİLEN SORULAR İDDİANAMEDE YER ALAN SUÇLAMALARIN ASILSIZ...
ARKADAŞIMIZ SEDAT ALTAN'DAN DEĞERLİ GAZETECİMİZ SAYIN AHMET HAKAN'A AÇIK...
ARKADAŞIMIZ MERVE BÜYÜKBAYRAK'IN MİNE KIRIKKANAT HANIMEFENDİ'YE AÇIK...
ARKADAŞIMIZ KARTAL İŞ'TEN SAYIN DOĞU PERİNÇEK’E AÇIK MEKTUP
AV. SN. KEREM ALTIPARMAK’IN “İNTERNET ERİŞİM ENGELLERİ VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ”...
"NİHAYET DERGİSİ"NDE, CAMİAMIZ HAKKINDA YAPILMIŞ GERÇEK DIŞI, ÇİRKİN BİR...
HALKI, HALKA EZDİREN SİSTEM SON BULMALI
KONU DEKOLTE DEĞİL, SEVGİMİZE VE DOSTLUĞUMUZA DUYULAN ÖFKE
INDEPENDENT-TÜRKÇE'NİN MÜSLÜMANLARA EVRİM TEORİSİNİ KABUL ETTİRME TAKTİĞİ
BUGÜN BAZI GAZETECİLERİN TUTUKLANMASINI ELEŞTİREN CNN TÜRK GECE GÖRÜŞÜ...
DEKOLTE GİYDİLER DİYE MASUM İNSANLARA YÜZLERCE YIL HAPİS CEZASI İSTEYİP...
SN. ADNAN OKTAR’IN MEHDİLİK İLAN EDEREK DEVLETİ ELE GEÇİRECEĞİ İTHAMI AKLA...
ARKADAŞIMIZ EMRE BUKAĞILI'NIN SN. FAZIL SAYIN AÇIKLAMALARINA CEVABI
SÜLEYMAN ÖZIŞIK KARDEŞİMİZİN DE CEMAATLERİN MİLLETİMİZ İÇİN DEĞERİNİ ÇOK...
ADNAN OKTAR OLMASAYDI...
SAYIN ERGUN YILDIRIM’IN “YENİ MEHDİLER” BAŞLIKLI KÖŞE YAZISINA...
NORMAL VE LEGAL BİR YAŞAMDAN YAPAY SUÇLAR ÜRETİLEREK "HAYALİ BİR SUÇ...
SAYIN ADNAN OKTAR’IN TUTUKLANMASININ ARDINDAN...
CÜBBELİ AHMET HOCAMIZ MÜSLÜMANLARA ATILAN İFTİRALARA İTİBAR ETMEMELİDİR
ODATV GENEL YAYIN YÖNETMENİ SN. BARIŞ PEHLİVAN'A AÇIK MEKTUP
KOMPLOCULAR, KORKUTARAK "SÖZDE" İTİRAFÇI YAPTIKLARI ARKADAŞLARIMIZ...
CUMHURİYET GAZETESİNE AÇIK MEKTUP
GENİŞ HAYAL GÜCÜ İLE KURGULANAN DAVA DOSYASI
MODERNLİK İSLAM’IN GELİŞİP YAYILMASINDA EN ETKİLİ YÖNTEMDİR
SN. ENVER AYSEVER’İN PROGRAMINDA GÜNDEME GELEN İTHAMLARIN CEVAPLARI
SN. ADNAN OKTAR: "ALLAH'IN VERECEĞİ KARARI TALEP EDİYORUM"
MİNE KIRIKKANAT GİBİ AYDIN VE DEMOKRAT BİR HANIMA HUKUKUN TEMEL İLKELERİNE...
Adnan Oktar: "Allah’ın vereceği kararı talep ediyorum."
Adnan Oktar: "Allah’ın vereceği kararı talep ediyorum."
YENİ AKİT GAZETESİ VE ODA TV’DE YER ALAN “UYAP’TAN SANIĞIN ADI SİLİNDİ”...
SAYIN BİRCAN BALİ'YE CEVAP
SAYIN AVUKAT CELAL ÜLGEN'E AÇIK MEKTUP
SAYIN ALİ İHSAN KARAHASANOĞLU'NA CEVAP
SAYIN ADNAN OKTAR VE CAMİAMIZA YÖNELİK MANEVİ LİNÇ
SN. DOĞU PERİNÇEK VE SN. PROF. DR. ALİ DEMİRSOY'UN ÖNEMLİ OLDUĞUNU...
SAYIN PROF. DR. NURAN YILDIZ'A AÇIK MEKTUP
SN. ADNAN OKTAR VE ARKADAŞLARININ İSRAİL VE MUSEVİLERLE OLAN...
CAMİAMIZA YÖNELİK "YURTDIŞI LOBİ FAALİYETLERİ" İSNADI İLE İLGİLİ...
FETÖ'YE KARŞI EN GÜÇLÜ ELEŞTİRİLERİ SN. ADNAN OKTAR YAPMIŞTIR
DELİL VE ŞAHİT OLMADAN SUÇSUZ İNSANLARI CEZALANDIRMAK KUR’AN’A UYGUN...
ARKADAŞLARIMIZ MUAZZEZ VE YILDIZ ARIK’IN DURUŞMADAKİ GERÇEK DIŞI...
İNSANLARA NEREDE VE KİMLERLE YAŞAYACAKLARINA DAİR BASKI VE DAYATMADA...
ARKADAŞIMIZ BERİL KONCAGÜL’ÜN DURUŞMADAKİ GERÇEK DIŞI İDDİALARINA...
KANAL D'NİN UYDURMA HABERİ
MERVE BOZYİĞİT'İN DURUŞMADAKİ AÇIKLAMALARI KUMPASI GÖZLER ÖNÜNE SERDİ !!!
ARKADAŞLARIMIZ ALTUĞ ETİ, BURAK ABACI VE CEYHUN GÖKDOĞAN'IN...
KUMPASÇILARIN ARKADAŞLARIMIZA BASKI VE TEHDİTLE DAYATTIĞI GERÇEK DIŞI...
"NORMAL HAYATIN SUÇMUŞ GİBİ GÖSTERİLMESİ" ANORMALLİĞİ
ARKADAŞIMIZ ÇAĞLA ÇELENLİOĞLU'NUN DURUŞMADAKİ İDDİALARINA CEVABIMIZ
YENİ ŞAFAK VE GÜNEŞ GAZETELERİNDEKİ GERÇEK DIŞI İDDİALARA CEVAP
SAVUNMA HAKKIMIZ NASIL ENGELLENDİ?
ARKADAŞIMIZ ECE KOÇ'UN DURUŞMADAKİ İDDİALARINA CEVABIMIZ
ARKADAŞLARIMIZ MUSTAFA ARULAR VE EMRE TEKER'İN DURUŞMALARINDAKİ...
ARKADAŞIMIZ AYÇA PARS'IN DURUŞMADAKİ İDDİALARINA CEVABIMIZ
KAMU VİCDANI YALANI
DEVLETİMİZİN VERDİĞİ SİLAH RUHSATLARI CAMİAMIZA DUYDUĞU GÜVENİN AÇIK BİR...
ASIL HEDEF İSLAM ALEMİ, TÜRKİYE, SAYIN ERDOĞAN VE AK PARTİ HÜKÜMETİ
GERÇEK MODERNLİK İSLAM DİNİNDEDİR
TV PROGRAMLARINDA SEVGİ DİLİ ESAS ALINMALIDIR
"Allah'tan tahliyemizi istirham ediyorum"
AKİT GRUBUNA AÇIK MEKTUP
"....Allahvar.com sitesi kapatıldı, düşmanım bu siteyi yapmış olsa...
GARDIROP YALANI
SAYIN DOĞU PERİNÇEK'E AÇIK MEKTUP
'CRACKED.COM' SİTESİNDEKİ İDDİALARA CEVAP
1999 KAN KAMPANYASI TAMAMEN MEŞRU VE LEGAL BİR ORGANİZASYONDUR
HARUN YAHYA KÜLLİYATININ İMHASI ÇOK VAHİM VE TARİHİ BİR HATA OLUR
HAKİM VE SAVCILARIMIZ YALNIZCA KANUN, HUKUK VE VİCDANI ESAS ALMALIDIR
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI RAPORUNA CEVAP
İLERİ DERECEDE MODERN GÖRÜNÜM VE DEKOLTE GİYİM TARZININ NEDENLERİ
"Adnan Bey’in çevresindeki her insan hayat dolu, mutlu, cıvıl cıvıl.”
SUÇSUZ BİR GENÇ KIZ DAHA HUKUKSUZ OLARAK TUTUKLANDI
SÖZDE İTİRAFÇI VEYA MÜŞTEKİ OLMAYA ZORLANMIŞ KARDEŞLERİMİZE ACİL KURTULUŞ...
YENİ BİR SAFSATA DAHA
"Müslümanlar Kardeştir..."
"Biz silahlı suç örgütü değiliz"
MEHDİYETİ GÜNDEME GETİRMEK LİNÇ KONUSU OLMAMALI
"Zorla alıkonma, İzole bir hayat yaşama iddialarını asla kabul etiyorum"
"Adnan Bey bizi çok sever, hep onore eder"
MEDYANIN ZORAKİ "BENZERLİK KURMA" TAKTİĞİ
"Ortada silahlı suç örgütü değil sadece birbirini çok seven arkadaş...
AYÇA PARS CANIMIZ GİBİ SEVDİĞİMİZ, MELEK HUYLU, MÜMİNE KARDEŞİMİZDİR
ÇOK DEĞERLİ BİR SİYASİ BÜYÜĞÜMÜZE AÇIK MEKTUP
"ALIKONMA" SAFSATASI
KUMPASÇILARIN KORKUTARAK İFTİRACI DEVŞİRME YÖNTEMLERİ
BERİL KONCAGÜL TEHDİT ALTINDADIR, CAMİAMIZA İFTİRAYA ZORLANMAKTADIR!
TAHLİYE OLAN ARKADAŞLARIMIZ HİÇ KİMSE İÇİN HİÇBİR ZAMAN BİR BASKI UNSURU...
AV. CELAL ÜLGEN ADİL VE DÜRÜST OLMALI
AKİT TV SUNUCUSU CANER KARAER HAKKINDA ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME
MASUM İNSANLARIN TAHLİYESİ TAMER KORKMAZ'I DA SEVİNDİRMELİDİR
"Adnan Bey için ailelerimizle arasının iyi olmadığına dair iftiralar...
"Türkiye ve İslam Dünyasını zayıflatmak istiyorlar.."
"Adnan Bey`den ASLA ŞİDDET VE BASKI GÖRMEDİM..."
"Allah rızası için 40 yıldır Türk-İslam Birliği için çabalıyoruz"
"...En ufak bir suça dahi şahit olmadım..."
"Hakkımızda çok fazla SAHTE DELİLLER ÜRETTİLER..."
"Biz FETÖNÜN ANTİSİYİZ...."
“Bu dava sürecinde.... sözde dijital delillerin ibraz edilmemesi gibi pek...
"Zaten biz birbirimizi bu kadar çok sevdiğimiz için buradayız..."
"Biz bir arkadaş grubuyuz..."
"...Biz Vakıf faaliyetlerimiz ile her zaman Devletimizin yanında olduk"
"Biz kimseyle ilgili karalama faaliyeti yapmadık..."
"...Sözde tecavüz için mi buradaki arkadaşlarımla biraraya geleceğim?!"
"...Faaliyetlerimiz herkese hitap ediyor ..."
"Bizim amacımız şatafat içinde yaşamak değil, hiç kimsenin hitap edemediği...
"İnancım gereği ben insanlara yardım ederim"
"Ne yapsa "zorla" diyorlar. Zorla Gülümsüyor, Zorla, Zorla olur mu?"
"Bizim bir arada olma amacımız örgüt kurmak değil. ilmi mücadele...
"Biz birbirimizi Allah için seven.. arkadaşlarız"
"Polisler geldi, hangi eve operasyon yapacağız derlerken, balkona çıkıp...
"Biz örgüt değiliz"
"Devletimizi desteklediğimiz çok hayırlı faaliyetlerimiz var, Bunlar...
"Biz Allah`tan Razıyız Allah da Bizlerden Razı olur inşaAllah"
"İddia edildiği gibi katı bir ortam olsa 40-50 yıl niye kalalım?"
"Neden cömertsin?" diye soruyorlar
"İngiliz Derin Devleti bunu duyunca çıldırdı..."
"Biz Milli değerler etrafında birleşmiş bir sivil toplum kuruluşuyuz"
"Bir imza atıp dışarı çıkmayı ben de bilirim. Ama iftira büyük suçtur."
"Ben varlıklı bir aileden geliyorum, Saat koleksiyonum var"
"Silahlı suç örgütü iddiası tamamen asılsızdır, yalandır, iftiradır."
"Bizim yaptığımız tek şey Allah'ın yaratışını anlatmaktır."
"Almanya'da İslamofobi var, İslam düşmanları var..."
Bir örgüt olsak devlet bizimle faaliyette bulunur mu?
DAVAMIZ METAFİZİKTİR – 2. BÖLÜM
DAVAMIZ METAFİZİKTİR – 1. BÖLÜM
MAHKEME SÜRECİNDE SİLİVRİ CEZAEVİNDE YAŞANAN EZİYET VE ZULÜMLER
"Ben Sayın Adnan Oktar `dan hiçbir zaman Şiddet, Eziyet, Baskı görmedim."
DAVA DOSYASINDAKİ CİNSELLİK KONULU İDDİALAR TÜMÜYLE GEÇERSİZDİR
DURUŞMALARIN İLK HAFTASI
"İNFAK" SUÇ DEĞİL, KURAN'IN FARZ KILDIĞI BİR İBADETTİR
GERÇEK TURNİKE SİSTEMİ GENELEVLERDE
Adnan Oktar davasının ilk duruşması bugün yapıldı.
AVK. UĞUR POYRAZ: "MEDYADA FIRTINA ESTİRİLEREK KAMUOYU ŞARTLANDIRILDI,...
Adnan Oktar'ın itirafçılığa zorlanan arkadaşlarına sosyal medyadan destek...
Adnan Oktar suç örgütü değildir açıklaması.
Adnan Oktar'ın cezaevinden Odatv'ye yazdığı mektubu
Adnan Oktar'dan Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a mektup
Casuslukla suçlanmışlardı, milli çıktılar.
TBAV çevresinden "Bizler suç örgütü değiliz,kardeşiz" açıklaması
Bu sitelerin ne zararı var!
Adnan Oktar ve arkadaşları 15 Temmuz'da ne yaptılar?
Sibel Yılmaztürk'ün cezaevinden mektubu
İğrenç ve münasebsiz iftiraya ağabey Kenan Oktar'dan açıklama geldi.
Adnan Oktar ve arkadaşlarına Emniyet Müdürlüğü önünde destek ve açıklama...
Adnan Oktar hakkında yapılan sokak röportajında vatandaşların görüşü
Karar gazetesi yazarı Yıldıray Oğur'dan Adnan Oktar operasyonu...
Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'dan Adnan Oktar ile ilgili...
Ahmet Hakan'nın Ceylan Özgül şüphesi.
HarunYahya eserlerinin engellenmesi, yaratılış inancının etkisini kırmayı...
Kedicikler 50bin liraya itirafçı oldu.
Adnan Oktar ve arkadaşlarına yönelik operasyonda silahlar ruhsatlı ve...
FETÖ'cü savcının davayı kapattığı haberi asılsız çıktı.
Adnan Oktar ve arkadaşlarının davasında mali suç yok...
Cemaat ve Vakıfları tedirgin eden haksız operasyon: Adnan Oktar operasyonu...
Tutukluluk süreleri baskı ve zorluk ile işkenceye dönüşüyor.
Adnan Oktar’ın Cezaevi Fotoğrafları Ortaya Çıktı!
"Milyar tane evladım olsa, milyarını ve kendi canımı Adnan Oktar'a feda...
Adnan Oktar davasında baskı ve zorla itirafçılık konusu tartışıldı.
Adnan Oktar ve arkadaşlarının davasında iftiracılık müessesesine dikkat...
Adnan Oktar davasında hukuki açıklama
Adnan Oktar ve Arkadaşlarının Masak Raporlarında Komik rakamlar
Adnan Oktar ve Arkadaşlarının tutukluluk süresi hukuku zedeledi.
Adnan Oktar'ın Museviler ile görüşmesi...
Adnan Oktar ve arkadaşlarına yönelik suçlamalara cevap verilen web sitesi...
Adnan Oktar ve arkadaşlarına karşı İngiliz Derin Devleti hareketi!
Adnan Oktar iddianamesinde yer alan şikayetçi ve mağdurlar baskı altında...
Adnan Oktar iddianamesi hazırlandı.
SAYIN NEDİM ŞENER'E AÇIK MEKTUP
Adnan Oktar ve Nazarbayev gerçeği!
En kolay isnat edilen suç cinsel suçlar Adnan Oktar ve Arkadaşlarına...
Adnan Oktar kaçmamış!
BİR KISIM MEDYA KURULUŞLARINA ÇAĞRI !!!
FİŞLEME SAFSATASI
İSA TATLICAN: BİR HUSUMETLİ PORTRESİ
MÜMİNLERİN YARDIMLAŞMASI VE DAYANIŞMASI ALLAH'IN EMRİDİR
SİLİVRİ CEZAEVİNDE YAŞANAN İNSAN HAKLARI İHLALLERİ
GÜLÜNÇ VE ASILSIZ "KAÇIŞ" YALANI
ABDURRAHMAN DİLİPAK BİLMELİDİR Kİ KURAN’A GÖRE, ZİNA İFTİRASI ATANIN...
YALANLAR BİTMİYOR
SAÇ MODELİ ÜZERİNDEN KARA PROPAGANDA
TAHLİYE EDİLENLERE LİNÇ KAMPANYASI ÇOK YANLIŞ
MEDYA MASALLARI ASPARAGAS ÇIKMAYA DEVAM EDİYOR
Adnan Oktar ve Arkadaşlarının ilk duruşma tarihi belli oldu.
AKİT TV VE YENİ AKİT GAZETESİNE ÖNEMLİ NASİHAT
YAŞAR OKUYAN AĞABEYİMİZE AÇIK MEKTUP
KARA PARA AKLAMA İDDİALARINA CEVAP
Adnan Oktar ve FETÖ bağlantısı olmadığı ortaya çıktı.
TAKVİM GAZETESİNİN ALGI OPERASYONU
Adnan Oktar ve Arkadaşlarına yönelik suçlamaların iftira olduğu anlaşıldı.
"Bizler Suç Örgütü Değiliz..."